Oral History: verhalen over kunst toegankelijk gemaakt

OH-SMArt curator interview Foto: © Marjon Gemmeke

 

Musea hebben in hun archieven unieke opnamen van gesproken verhalen over kunstwerken, maar deze ‘oral history’ is vaak slecht toegankelijk. In het project Oral History – Stories at the Museum around Artworks (OH-SMArt) gaan onderzoekers van verschillende Nederlandse instituten deze toegankelijkheid sterk verbeteren. Het project wordt gefinancierd door het Platform Digitale Infrastructuur voor Sociale en Geesteswetenschappen (PDI-SSH).

lees verder

De Fifties

 

Oral history meets visual history

7,8 en 13 mei 2022

 

Van en door Amsterdamse ouderen over de jaren ’50 in Amsterdam.

De Fifties is het sluitstuk van een trilogie. De eerste voorstelling Brand in Mokum maakte Loes Hegger met Amsterdamse ouderen in 2019. De tweede voorstelling Alive en Kicking zijn via Zoom uitgevoerd. 

Met de derde voorstelling De Fifties keren de spelers terug naar de speelvloer van het theater, een buurtcentrum en zorgcentra. Ouderwets in het echie, zoals theater bedoeld is. In een dansschool vertellen Amsterdammers verhalen over hun ouders, allemaal jongvolwassen in 1950. De wederopbouw jaren in Amsterdam: moeder was (meestal) huisvrouw, vader kostwinnaar. Over de melkboer, elk dubbeltje omdraaien, sokken stoppen en grote gezinnen. De vertellers wagen zich aan de foxtrot, cha cha cha en rock&roll, want op zaterdagavond ging je lekker dansen! 

 

  • 7 & 8 mei voorstelling in Amsterdams Theaterhuis, ticketverkoop.nl/shop/de50
  • 13 mei voorstelling in Buurtcoöperatie De Eester, C. van Eesterenlaan 266, Amsterdam Oost

 

 

Impressie tweede workshop Oral History en Erfgoed

Op vrijdag 15 april organiseerde de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in samenwerking met Knooppunt “Sprekende geschiedenis” de tweede workshop over ‘Oral History en Erfgoed’ in Amersfoort. De workshop ging over de technische kanten van oral history en over gedroomde publiekspresentaties.

 

De workshop begon met een korte terugblik op de eerste workshop waarin voorbeelden van oral history projecten en de kunst van het interviewen centraal stonden. Ook hadden de deelnemers toen ideeën voor nieuwe oral history projecten geopperd. De ideeën die op 18 maart niet besproken waren, kwamen nu alsnog in beeld. Saskia Moerbeek van “Sprekende geschiedenis” vroeg iedereen om voor de tweede helft van de workshop alvast een projectidee in gedachten te nemen. Na de pauze zouden ze dit nodig hebben wanneer ze moesten gaan dromen over hun ideale publiekspresentatie.

 

Overzicht en samenwerking

Maar eerst ging Saskia aan de hand van een PowerPoint dieper in op de meer technische kanten van oral history. Daarbij gaat het om zaken als opnemen van beeld en/of geluid, transcriberen, toestemmingsformulieren, metadata en het opslaan en bewaren van interviews. Saskia benadrukte dat het logisch is dat er in de erfgoedsector vaak meer aandacht is voor het presenteren van verhalen dan voor het opslaan en bewaren van interviews. Dat is te begrijpen, maar ook vaak een gemiste kans. Hierdoor gaat er veel interviewmateriaal dat voor toekomstige generaties interessant kan zijn, verloren.

De deelnemers constateerden dat het allemaal wel heel veel werk zich meebrengt. Het advies was daarom je van te voren goed te realiseren hoe de workflow van een interview en een interviewcollectie er uit ziet en hierover afspraken te maken met partners (archieven, oral historians, musea e.a.). Laat iedereen doen waar hij goed in is en werk vooral samen!

Ook kan het gebruik van passende software de hoeveelheid werk verminderen. Praktische tips daarvoor zijn te vinden onder het kopje “Aan de slag” van de website Sprekende geschiedenis.

 

Dromen leiden tot mooie plannen

Na de pauze liet Frank von Meijenfeldt een aantal voorbeelden van publiekspresentaties zien en vroeg de deelnemers om de ideale presentatie te bedenken voor hun eigen projectidee. Hiervoor reikte hij twee hulpvragen aan. De deelnemers gingen in kleine groepjes aan de slag. Soms kostte het wat moeite om de realiteit van financiële en organisatorische beperkingen los te laten, maar uiteindelijk werd er flink gedroomd. Het was heel bijzonder om te zien hoe de mensen elkaar hielpen met vragen en suggesties voor mogelijke partners bij het realiseren van de droom.

 

Zo kwamen in de twee workshopsessies veel aspecten van de relatie tussen erfgoed en oral history aan bod.

Wie weet komt er binnenkort wel ergens een audiotour met augmented reality op basis van oral histories waarin een monument of een landschap vanuit verschillende perspectieven betekenis krijgt.

‘Ooit zal ik iemand zijn’ van Jan Bleyen

Voor ‘Ooit zal ik iemand zijn’ luisterde historicus Jan Bleyen naar de ervaringen van Manso, zijn vroegere leerling Nederlands: hoe hij als jongen vertrok uit Sierra Leone, een man werd en al tien jaar in België woont, zonder papieren.

‘Elke keer als iemand je helpt, is dat moeilijk. Je bent afhankelijk van andere mensen, en dat wil ik niet.’

 

Luisteren om te begrijpen

Door Manso in alle rust zelf het woord te geven, probeert Jan Bleyen hem, zonder oordelen te begrijpen: hoe zijn vriend door dingen te doen en te laten betekenis geeft aan zijn wereld.

‘Soms kun je een dier meer vertrouwen dan een mens. Ik zie dat hier in België, en ik zag dat in Afrika.’

 

ooit zal ik iemand zijn

Workshopserie ‘Oral history en erfgoed’

Hoe kun je oral history als methode inzetten om levensverhalen en getuigenissen van mensen over historische gebeurtenissen zorgvuldig vast te leggen? Wat is de meerwaarde ervan voor de erfgoedsector? Over deze vragen gaat de workshopserie ‘Oral history en erfgoed’ op vrijdag 18 maart en 15 april, georganiseerd door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) in samenwerking met Sprekende Geschiedenis.

 

Voor wie

De uitnodiging is verzonden aan mensen die september jl. deelnamen aan het webinar ‘Oral history als aanjager van de Faro praktijk’. Toen bleek bij een deel van de deelnemers behoefte aan meer informatie over de rol van oral history in erfgoed. Dus werk je binnen een erfgoedinstelling en wil je meer weten over oral history? Of ben je actief binnen een vrijwilligersorganisatie en wil je oral history inzetten voor een erfgoed- of sociaal-maatschappelijk project? Dan is deze workshopserie voor jou bedoeld.

 

Om deel te kunnen nemen is geen speciale voorkennis nodig, maar wel de intentie om oral history in te zetten binnen je activiteiten of als je wilt uitzoeken of dit zou passen.

 

Locatie, data en tijden

Vrijdag 18 maart en vrijdag 15 april

Start 13.30 uur, einde 16.30 uur

St. Aegtenkapel, Het Zand 37, 3811 GB Amersfoort.

 

Meer informatie en het aanmeldingsformulier vind je hier.

 

Introductiecursus Oral History – start 17 februari

Tijdens de Introductiecursus Oral History maak je kennis met de basisbeginselen van oral history. Ook krijg je literatuur en voorbeelden aangereikt waarmee je verder kunt. Tussen de bijeenkomsten werk je alleen of in tweetallen aan kleine opdrachten.

 

Aan de orde komen onderwerpen als:

  1. Wat is oral history?
  2. Waarvoor kan je oral history interviews gebruiken?
  3. Interviewhouding en interviewtechniek
  4. Voor- en nadelen van vragenlijsten en topiclijsten
  5. Kennis over de context en de invloed van de interviewer
  6. Opnemen, opslaan en bewaren van interviews
  7. Metadatering en transcripties

De online introductie cursus bestaat uit 4 sessies van 2 uur en vindt plaats op donderdagen: 17 februari en 3, 17 en 31 maart. Van 15.00 tot 17.00 uur.

Heb je interesse in deze cursus?  De kosten zijn € 130,-. Meld je aan via onderstaand formulier.

De online introductie cursus wordt ongeveer eens per kwartaal gegeven. De data voor de volgende online cursus zijn nog niet bekend.

 

Deelnemers kunnen van te voren aangeven of er specifieke vragen of onderwerpen zijn waar ze meer over willen weten. 

 

 

Online Introductiecursus Oral History

Kick-off bijeenkomst Sprekende geschiedenis 28 januari 2022

 

 

 

Op 28 januari vond de Kick-off bijeenkomst plaats van het Knooppunt Oral History “Sprekende geschiedenis”. 

Deze Kick-off bijeenkomst werd georganiseerd om:

 

  • De start van het Knooppunt te markeren
  • Het programma van het Knooppunt bekend te maken
  • Van de oral history community in Nederland te horen welke verwachtingen zij van het Knooppunt hebben

 

Tijdens de bijeenkomst vond een rondetafelgesprek plaats met deskundigen van verschillende disciplines. Zij bespraken de stand van zaken m.b.t oral history, hun toekomstverwachtingen en wenselijke ontwikkelingen op dit gebied. 

 

De Kick-off werd geopend door de directeur van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid Eppo van Nispen tot Sevenear. 

 

Kick-off bijeenkomst Knooppunt Oral History ‘Sprekende geschiedenis’.
28 januari | 14.00 – 16.00 uur

Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, Mediapark Hilversum. Theaterzaal 2

Het programma is hier te lezen

 

Deelnemers aan het rondetafelgesprek zijn:

  • Annemarie de Wildt, Conservator Amsterdam Museum
  • Flora Vallenduuk, Archivaris Atria
  • Vincent Robijn, Directeur Collectie Overijssel en IJsselacademie
  • Annegriet Wietsma, documentaire- en podcastmaker
  • Roeland Ordelman, Productmanager Media Suite en LABS, Instituut voor Beeld en Geluid
  • Henry Timisela, Directeur Moluks Historisch Museum
  • Arnoud-Jan Bijsterveld, Hoogleraar Cultuur in Brabant, Tilburg University
  • Stef Scagliola, Expert op het gebied van oral history en technologie

 

 

 

 

 

Vrijwilligers gezocht voor het analyseren van oral history interviews

Sprekende geschiedenis heeft het initiatief genomen om rond het begrip Vrijheid, een koppeling te maken tussen verschillende oral history collecties. Opzet is dat interviews uit de collecties van het NIOD, het Nederlands Veteranen Instituut, het project Ongekend Bijzonder en een nog te bepalen Haagse interviewcollectie doorzoekbaar worden gemaakt op de betekenis die mensen aan het begrip vrijheid geven.

 

Om deze inhoudelijke koppeling te kunnen maken zoeken we vrijwilligers die met elkaar zo’n 200 geselecteerde interviews willen analyseren op de betekenis die aan vrijheid wordt gegeven en die de verschillende interviewfragmenten van de juiste labels willen voorzien.

 

Het werk kan thuis achter de computer gedaan worden. Je kan zelf bepalen hoeveel interviews je analyseert en labelt. Vanuit het Knooppunt Sprekende geschiedenis krijg je een passend softwareprogramma aangereikt. Ook kun je rekenen op heldere instructies welke labels je kunt gebruiken en hoe je zelf een nieuw label kunt voorstellen. Ook is er een helpdesk voor alle praktische en inhoudelijke vragen die je onderweg tegenkomt.

 

Vind je het leuk om bij te dragen aan het inhoudelijk doorzoekbaar maken van verschillende interviewcollecties? En wil je de actuele discussie over vrijheid meer diepgang geven? Meld je dan aan via info@sprekendegeschiedenis.nl. Meer informatie over het project Vrijheid als thema vind je op de website sprekendegeschiedenis.nl onder het kopje thema’s.

 

 

Voor meer informatie:

Saskia Moerbeek, Knooppunt Sprekende geschiedenis

info@sprekendegeschiedenis.nl

06 29035922 (niet op woensdag)

 

Digitale overdracht interviews Storia de nhas pais

De Universiteit Leiden en Stichting Rotterdam Vertelt dragen in een zoom meeting op vrijdag 26 november van 16 tot 17 uur de collectie interviews over aan het Stadsarchief Rotterdam. De collectie is tot stand gekomen in het kader van het oral history project Storia de nhas Pais (Het verhaal van mijn ouders), dat in 2014 werd opgezet door Stichting Rotterdam Vertelt (SRV) en het afgelopen jaar is afgerond in samenwerking met het Leidse onderzoeksproject Night Spaces: Culture, Migration and Integration in Europe (NITE). Bij deze gelegenheid zal ook een podcast over Storia de nhas Pais gelanceerd worden.

 

Bekijk hier de presentatie van de interviews aan Stadsarchief Rotterdam:

 

Markante Bommelaars – expositie / boekpresentatie

zaterdag 6 en zondag 7 november is de expositie van de foto’s van Markante Bommelaars van 12.00 tot 18.00 uur

De boekpresentatie is op zondag 7 november om 14.00 uur

 

Gasthuiskapel
Gasthuisstraat 34
5301 CC Zaltbommel