Historische fruitteelt

Hoogstam fruitbomen met rondscharrelende varkens, Tiel ca. 1940

gelders archief

 

Maptour Oral history Historische fruitteelt

maptour

In 2009 hebben getrainde vrijwilligers uitgebreide gesprekken gevoerd met fruitboeren en landarbeiders in het rivierengebied (oral history). Met toestemming van de geïnterviewden zijn de gesprekken op band opgenomen en woordelijk uitgetypt, waarna er een goed leesbaar verhaal is geschreven. Het project is een activiteit van het Steunpunt Hoogstamfruit en Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG). Doel van het project was om nu het nog kan, de geschiedenis van de fruitteelt, met name van de hoogstamboomgaarden vast te leggen. De vrijwilligers zijn begeleid door SLG.

 

Er zijn 28 gesprekken gevoerd met fruittelers en arbeiders in de fruitteelt. De verhalen gaan over hoe het vroeger, tot ongeveer de jaren zestig, ging in de hoogstamboomgaard. Ze gaan over de plaats van de boomgaard in het boerenbedrijf, over de seizoensarbeid, over het snoeien, enten, spuiten van de bomen en over het plukken van het fruit. De verhalen geven ook een overzicht van alle rassen die destijds gekweekt werden. Het zijn persoonlijke verhalen over de eigen herinneringen en ervaringen. Samen met de foto’s die gemaakt zijn, geven de verhalen een mooi beeld van hoe het leven in de fruitteelt vroeger was.

 

Veel van de herinneringen behoren tot het verleden. De afgelopen decennia is de situatie in de fruitteelt ingrijpend veranderd. Hoogstambomen zijn vervangen door laagstambomen en struiken. De gebruikte bestrijdingsmiddelen zijn inmiddels verboden en de meeste oude fruitrassen verdwenen. Om de achteruitgang van de resterende hoogstamboomgaarden te stoppen en oude rassen in stand te houden is het Steunpunt Hoogstamfruit opgericht.

Van Hoenderik tot Heerepeer heeft als thema historische fruitteelt in het rivierengebied en bevat verhalen over het dagelijkse leven in en rond boomgaarden. Het boekje bevat 27 verhalen afkomstig uit interviews met boeren en landarbeiders uit acht rivierengebiedgemeenten over de geschiedenis van de hoogstamboomgaarden. Dit heeft verhalen opgeleverd over gele Californische pap, armoede en welvaart in de fruitteelt, melige Notarisappels, hard werken in de vier seizoenen en natuurlijk de kersenpluk. Het project waar dit boekje het eindresultaat van is, is mogelijk gemaakt dankzij de ondersteuning van het Steunpunt Hoogstamfruit en de hierbij aangesloten gemeenten: Geldermalsen, Buren, Druten, Beuningen, West Maas en Waal, Zaltbommel, Culemborg en Maasdriel.

Verzameling oude gereedschappen
 

Update

Mini-symposium ‘Iedereen vertelt’ – 4 november
Op 4 november 2021 organiseert Erfgoed Gelderland het mini-symposium ‘Iedereen vertelt’. Tijdens deze middag laten verschillende erfgoedorganisaties zien hoe zij oral history inzetten om erfgoed te verrijken en aansprekender te…
Lees verder