Joodse kinderen in kamp Vught

Een van de meest tragische gebeurtenissen uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland.

joodsekindereninkampvught.nl

 

 

Huffener, kand. M.C.C. (2003): Thematische collectie: Kindertransporten ‘Joodse kinderen in kamp Vught’ – Interviews (2003) en documentaires (2007). DANS. https://doi.org/10.17026/dans-23w-qcj9

Een van de meest tragische gebeurtenissen uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Op 6 en 7 juni 1943 vertrokken twee treinen met Joodse kinderen uit kamp Vught. Alle kinderen onder de 16 moesten weg, hun moeders mochten mee. Er werd gezegd dat ze naar een speciaal kinderkamp in de buurt zouden gaan. Maar de treinen gingen naar het doorgangskamp Westerbork. En vervolgens naar Sobibor in Polen. De bijna 1300 Joodse kinderen werden hier vrijwel direct na aankomst om het leven gebracht.

De homo-subcultuur in de grote stad, vlak voor, tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog

oorlogsbronnen.nl

 

getuigenverhalen.nl

 

Collectie Jan Carel Warffemius; (2009): Thematische collectie: Erfgoed van de Oorlog, Getuigen Verhalen, Project ‘De homo-subcultuur in de grote stad, vlak voor, tijdens en vlak na WO2’. DANS. https://doi.org/10.17026/dans-xqw-8nkr
 

Op 6 november 1943, tegen middernacht, deed de Haagse zedenpolitie een inval aan de Obrechtstraat 207. Aanleiding: een tip dat homoseksuelen en lesbiennes daar een gemaskerd bal zouden houden. Dat bleek ook zo te zijn: 29 mannen en 19 vrouwen werden opgepakt. Het verstoorde bal masqué en andere aspecten van de homosubcultuur tijdens de Tweede Wereldoorlog kennen we vooral uit politierapporten.

 

Dit oral history-project geeft meer inzicht in de levens van homoseksuelen in bezettingstijd. Wettelijk werd de onderdrukking groter: de nieuwe verordening 81/40 verbood alle homoseksuele handelingen op straffe van maximaal vier jaar cel. Toch was er in verschillende steden een levendige homosubcultuur. Zo nam het aantal homobars in Amsterdam toe. Daarnaast waren er homoseksuele contacten en relaties tussen Nederlandse mannen en Duitse soldaten.

 

De tien interviews (met negen mannen en een vrouw) bieden een genuanceerde en persoonlijke visie op de homosubcultuur in met name de grote steden.

 

Reis van de Razzia

Online publikatie:

25 maart 2016

 

 

Website Stichting Reis van de Razzia

 

 

DERAZZIAVANROTTERDAM.NL

 

De collectie is ondergebracht bij DANS:

Jager, MA E. J. de (Stichting Reis van de Razzia) (2014): Thematische collectie: Erfgoed van de Oorlog, Getuigen Verhalen, Project ‘Reis van de Razzia’. DANS. https://doi.org/10.17026/dans-2a5-ec82

Op de avond van 9 november 1944 werden 8.000 Duitse soldaten ingezet bij Aktion Rosenstock. In stilte werd er een cordon rond Rotterdam en Schiedam gelegd. Op de twee daaropvolgende dagen werden in totaal ruim 52.000 Rotterdammers en Schiedammers tussen de zeventien en veertig jaar oud opgepakt en afgevoerd naar Duitsland. Dwangarbeid was het belangrijkste doel maar de bezetter wilde door middel van de razzia ook alle weerbare mannen uit West-Nederland verwijderen.

 

Tijdens hun tewerkstelling in Duitsland en Oost-Nederland zijn ten gevolge van ziekte, ondervoeding, vluchtpogingen en oorlogshandelingen enige duizenden Rotterdammers omgekomen. Na afloop van de oorlog keerden de meeste dwangarbeiders huiswaarts als Displaced Persons.

 

Met de gevangenneming van 52.000 mannen is de razzia van Rotterdam de grootste klopjacht die het Duits nationaalsocialistische regime heeft gehouden. Voor het project Reis van de Razzia zijn er in totaal 76 interviews opgenomen met getuigen die inzichtelijk maken wat zich heeft afgespeeld.

 

Sobibor interviews 1983-1984

De collectie is ondergebracht bij DANS:
Jules Schelvis; NIOD Institute for War, Holocaust and Genocide Studies (): Thematic collection: Sobibor Interviews 1983-1984. DANS. https://doi.org/10.17026/dans-z7w-kex6


In vernietigingskamp Sobibor (Oost-Polen) zijn ongeveer 170.000 joden uit heel Europa omgebracht. Ruim 33.000 van hen kwamen uit Nederland. Nog geen vijftig gevangenen hebben de oorlog overleefd. De meesten van hen ontsnapten tijdens de opstand die op 14 oktober 1943 uitbrak.

 

Met dertien overlevenden van Sobibor zijn interviews gehouden. Soms emotioneel, soms afstandelijk vertellen zij over hun door de oorlog verstoorde leven, de mensonterende omstandigheden in het kamp, hun ontsnapping en hun leven na de oorlog. De leider van de opstand vertelt gedetailleerd over de voorbereiding en uitvoering van de massale uitbraak. Ook zijn interviews te zien met twee Poolse omwonenden van het kamp en een overlevende van de opstand in het crematorium van Auschwitz-Birkenau.

 

De interviews met de overlevenden van Sobibor zijn gefilmd in 1983 en 1984. In deze periode vond in het West-Duitse Hagen het proces plaats tegen de kampbeul Karl Frenzel. Als verslaggever van het dagblad Het Vrije Volk woonde Jules Schelvis, zelf overlevende van Sobibor, het proces bij. Hij was vergezeld van Dunya Breur (†2009), een kenner van de Slavische talen, die het proces volgde voor een filmmaatschappij. Uit Amerika, Israel, Brazilië en Australië kwamen overlevenden om tijdens het proces te getuigen. Met zelf gekochte video-apparatuur maakten Schelvis en Breur filmopnames van deze overlevenden. Schelvis bediende de camera en Breur deed de interviews. Sommige interviews zijn later thuis bij Schelvis, in Tricht, opgenomen. Voor de gesprekken met Alexander Petsjerski en Arkady Wajspapir reisden Schelvis en Breur af naar het Russische Rostov aan de Don. Samen met Dunya Breur voerde Jules Schelvis aanvullende gesprekken met twee Poolse omwonenden en een overlevende van de opstand in het crematorium van Auschwitz-Birkenau.

 

Kamp Amersfoort

kampamersfoort.nl

 

Nationaal Monument Kamp Amersfoort, op de grens van Leusden en Amersfoort, is een van de drie bekendste Nederlandse herinneringscentra. In de periode 1941 tot 1945 hebben ongeveer 37.000 gevangenen voor korte of langere tijd vastgezeten in dit doorgangs-, tevens strafkamp dat onder direct bevel stond van de SS.

In de loop der jaren heeft Nationaal Monument Kamp Amersfoort meer dan 100 oud-gevangenen kunnen interviewen over hun tijd in het kamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dit zijn bijzondere interviews, die een indrukwekkend inkijkje geven in hoe het leven indertijd was in Kamp Amersfoort. Verhalen over strafappèls, het slechte eten, het wrede regime, maar ook over medegevangenen en hoe je als gevangene probeerde te overleven. Voor zover mogelijk worden alle interviews in de komende tijd beschikbaar gesteld.

 

De collectie is ondergebracht bij DANS:

 

Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort (2016): Thematische collectie: Kamp Amersfoort. DANS. https://doi.org/10.17026/dans-xjv-qtja

Getuigenverhalen

 

Het aantal mensen dat de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt wordt kleiner. Om de belevenissen en indrukken over de oorlog te bewaren en vast te leggen voor de toekomst heeft het programma Erfgoed van de Oorlog van het ministerie van VWS subsidie beschikbaar gesteld voor zogenaamde Oral History. Binnen dit kader konden initiatiefnemers projecten draaien waarin interviews werden afgenomen met getuigen van de oorlog. Dit heeft een breed scala aan interviews over diverse onderwerpen opgeleverd.

 

Alle interviews zijn digitaal opgeslagen bij Data Archiving and Networked Services (DANS), partnerinstituut van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. Naast deze digitale opslag is de website Getuigen Verhalen ontwikkeld door het NIOD. Hierin hebben alle projecten met de afgenomen interviews een plek gekregen. Met deze website wil het NIOD de herinnering aan de oorlog van hen die het hebben meegemaakt levend houden. U kunt nu via deze website uit de eerste hand horen van de oorlog.

 

getuigenverhalen.nl

Update

Women of Almere – tentoonstelling
Van 14 oktober 2021 t/m begin maart 2022 is in stadsarchief Almere Women of Almere te zien, een tentoonstelling met 50 portretten van Almeerse vrouwen die, net als de fotograaf…
Lees verder