menu
Geef een of meerdere zoektermen op.
Gebruik dubbele aanhalingstekens om in de exacte woordvolgorde te zoeken.

Papoea: een geschiedenis

 
Tijdsaanduiding: 1920-2004
Aantal interviews: 36
Toegankelijkheid: openbaar
Periode interviews: 2000-2004
Opmerkingen:

De collectie is openbaar en in de loop van 2023 toegankelijk. De collectie is dan alleen toegankelijk in de leeszaal of via een beschermde omgeving (wachtwoord nodig) online te beluisteren.
De bestanden zijn niet te downloaden.

 

De interviews zijn afgenomen in het kader van Dirk Vlasbloms publicatie Papoea: een geschiedenis. Dit boek behandelt vijf eeuwen geschiedenis van Papua, met de nadruk op de periode vanaf 1945 en met speciale aandacht voor de overdracht van Nederland aan Indonesië in 1962. In het boek staat het perspectief van Papua’s centraal.

De interviews gaan in op gebeurtenissen en ervaringen in de jaren 1920 – 2004.
Er wordt voornamelijk over Indonesië en West-Papua gesproken. Thema’s zijn o.a. Tweede Wereldoorlog, Indonesische revolutie, overdracht aan Indonesië in 1962, bezetting.

 

De collectie is gedigitaliseerd en duurzaam opgeslagen bij een e-depot.

 

 

Papoea: Een geschiedenis

Vlasblom, D. 

University Press, Amsterdam, 2004

ISBN 90-5330-399-5
9 789053-303993

Dirk Vlasblom (1952) studeerde culturele antropologie in Utrecht. Hij is met een korte onderbreking sinds 1990 correspondent voor NRC Handelsblad in Jakarta. Eerder publiceerde hij Jakarta, Jakarta – Reportages uit Indonesië (1993), In een warung aan de Zuidzee-Verhalen uit Indonesie (1998) en Ankers & Kettingen – Een Rotterdamse kroniek (2001).
Op meeslepende wijze vertelt de auteur de verhalen van Papoea. Hij putte hier- voor uit unieke bronnen. Hoofdrolspelers en ooggetuigen komen zelf aan het woord, niet zelden voor het eerst. De archieven van missie en zending zijn voor dit boek, eveneens voor het eerst, systematisch onderzocht.
Met dit magistrale werk schenkt de auteur de Papoea’s hun geschiedenis.

 

Indische Nederlanders

Aankomst Johan van Oldenbarneveldt met repatrianten in Amsterdam, Bestanddeelnr 909-4259
Dick Verkijk
 
Aantal interviews: 24
Toegankelijkheid: beperkt
Transcripties: samenvatting
Periode interviews: 1971

Drager: 5 geluidsbanden
 

De serie interviews betreft veelal korte gesprekken (variërend van vier tot 40 minuten) met Indische Nederlanders. Er wordt gesproken over hun komst naar Nederland en hun inpassing in de Nederlandse
samenleving. Het materiaal werd gebruikt voor een NOS radioprogramma, uitgezonden in maart 1971.

 

Interviewer(s): Dick Verkijk

 

Aantal geïnterviewde personen: 27

Mw. van Bamiset, dhr. Bochove, dhr. Corsmit, dhr. Doeff, Fermin February, mr. Hakker, dhr. en mw. Heering, ir. van Helsdingen, dhr. en mw. Jans, drs. Kraak, prof. dr. van Lier, mw. Nicola, dhr. Oort, K. Pavilcek, vader en zoon Pietersz, dhr. Pratacik, Coen Pronk, dhr. de Riemer, dhr. Robinson, drs. H. Ruiter, ir. J. Sluyters, prof. dr. J.D. Spekman, dhr. en mw. Tielman, ir. de Vries

 

 

Molukkers in Nederland divers

Moluks Historisch Museum (het huidige Museum Maluku)
 
Tijdsaanduiding: 1930-2006
Aantal interviews: 6
Toegankelijkheid: beperkt openbaar
Periode interviews: 1990, 2001-2006
Opmerkingen:

Archiefnummers: AVD0207 t/m AVD0212

De interviews zijn nog niet ontsloten. De interviews zijn
op afspraak te beluisteren in Museum Maluku, gevestigd in Museum Sophiahof. De AVD nummers zijn digitaal te beluisteren. (Aan)vragen kunnen gestuurd worden naar: collectie@museum-maluku.nl

Drager: Minidiscs omgezet naar digitale audiobestanden (WAV)
 

Museum Maluku heeft verschillende interviews in haar collectie die verzameld zijn om verschillende redenen.
De interviews gaan in op gebeurtenissen en ervaringen in de jaren 1930 – 2006.
Er wordt voornamelijk over Nederland, Groningen en Indonesië, de Molukken gesproken. Thema’s zijn o.a. kampoudste, Carel Coenraadpolder (CC-polder), Commissie Rechtspositie Ambonese Militairen en Schepelingen (CRAMS), Nederlandse Koninklijke Marine.

De oorlog ver weg

Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw-Guinea (WONING)
 
Tijdsaanduiding: 1942-1962
Aantal interviews: 51
Toegankelijkheid: openbaar
Transcripties: Beknopte samenvattingen beschikbaar
Periode interviews: 2012-2013

 

Opmerkingen:

Beeldmateriaal kan niet direct online aangevraagd worden. Er kan contact opgenomen worden met Collectie Overijssel waarna de interviews op afspraak in de studiezalen te bekijken zijn.

 

Aanleiding van interviews was het overlijden van Gerrit ter Haars (Werkgroep Overijssel Nederlands-Indië Nieuw-Guinea) broer in Indonesië tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog en zijn gevoel dat Nederlandse veteranen onrecht is aangedaan.

Zowel Collectie Overijssel (voorheen Historisch Centrum Overijssel) als het NIOD hebben de interviews
gefaciliteerd door middel van het beschikbaar stellen van camera’s en banden. Doelstelling was om
via de uitgave van een boek meer aandacht te genereren voor deze oorlog en alle betrokkenen.
Deelnemers zijn via persoonlijke netwerken en snowball sampling gevonden.

 

De interviews gaan in op gebeurtenissen en ervaringen in de jaren 1942 – 1962.
Er wordt voornamelijk over Indonesië, Nederland en Nieuw-Guinea gesproken. Thema’s zijn o.a. Tweede Wereldoorlog, Indonesische revolutie, herbezetting, onafhankelijkheidsstreven, oorlogsvrijwilligers, dienstplichtigen, veteranen, Darul Islam, TNI.

 

 

De oorlog ver weg, 1942-1949
Nederlands-Indie, de Japanse bezetting en de politionele acties

Auteur: Gerrit ter Haar

Uitgever: Gigaboek, Broek op Langedijk, 2013

ISBN: 9789085483755

 

De oorlog ver weg, 1949-1962

verhalen via interviews van burgers, militairen die de oorlog in Indië hebben meegemaakt

Auteur: Gerrit Ter Haar

Uitgever: Abc Uitgeverij, 2015
ISBN: 9789079859238

 

Oost naar West

UvA / Theo Stevens
 
Tijdsaanduiding: 1942-1963
Aantal interviews: 27
Toegankelijkheid: openbaar
Transcripties: ja
Periode interviews: 1992-1995

KITLV / UB Leiden

 

COLLECTIE overzicht

Opmerkingen:

Het materiaal kan worden aangevraagd via de online catalogus van UB Leiden. De opnames zijn te beluisteren in de Leeszaal Bijzondere Collecties.

Drager: cassettebandjes
 

Archief en inventarisnr.: D H 1565. De cassettebandjes zijn overgebracht naar de AV-collectie van het KITLV.

 

De interviews zijn onderdeel van het werkmateriaal dat is voortgekomen uit het curriculum bij de UvA over de geschiedenis van voormalig Nederlands-Indië onder leiding van Theo Stevens. P. Schuurmans mocht deze interviews gebruiken voor haar doctoraalscriptie Aanpassen aan Holland. De collectie bestaat uit het  onderzoeksmateriaal behorende bij Schuurmans’ scriptie.

Naast transcripten van verschillende interviews bevat de collectie ook een schrift met aantekeningen en ingevulde enquêteformulieren.

 

De interviews gaan in op gebeurtenissen en ervaringen in de jaren 1942 – 1963.
Er wordt voornamelijk over Indonesië en Nederland gesproken. Thema’s zijn o.a. Tweede Wereldoorlog,
Indonesische revolutie, migratie, repatriëring.

Publicaties verbonden aan de collectie: Schuurmans, P. (2002). Aanpassen aan Holland: onderzoek
naar Indische Nederlanders en hun beleving van de repatriëring 1950-1963 [Doctoraalscriptie]. Universiteit
van Amsterdam.

Leven met oorlogservaringen

Smolinski Foundation
 
Tijdsaanduiding: 1940-1945
Aantal interviews: 192
Toegankelijkheid: beperkt openbaar
Periode interviews: 2019-heden
 

Herman Teerhöfer is er in geslaagd een groot aantal overlevenden te interviewen, uitgaande van hun levensverhaal, over hun persoonlijke ervaring en beleving van de gebeurtenissen en omstandigheden van voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

De indringende verhalen zijn vastgelegd bij de mensen thuis, in beeld en geluid. Alle geïnterviewden geven in het interview ook een boodschap voor toekomstige generaties.

 

Centrale vragen in de interviews zijn:

  • Hoe hebben zij kunnen overleven en waar hebben zij kracht uit geput?
  • Waar hebben zij mentale steun uit geput? Wat was hun houvast?
  • Hoe hebben zij ondanks vele verlieservaringen en trauma’s zin gegeven aan hun leven na de oorlog?
  • Hoe hebben zij antisemitisme voorafgaand aan en na afloop van de Tweede Wereldoorlog ervaren?
  • Welke boodschap hebben zij voor de toekomstige generaties in verband met verdraagzaamheid en tolerantie?

 

Van de getuigenissen en verhalen gaat de waarschuwing uit “Nooit meer oorlog” en zij roepen tegelijkertijd op om de vrijheid, die we nu genieten, te koesteren en te vieren.

 

Breed inzetbare interviews
In de loop der jaren is een grote verzameling interviews vervaardigd. De onderwerpen beslaan een breed palet van aspecten van de Tweede Wereldoorlog, door de diverse achtergrond en omgeving waarin de geïnterviewden verkeerden.

 

Smolinski Foundation wil een grote verzameling interviews ontsluiten op een manier die geschikt is om te gebruiken tijdens lessen op scholen en presentaties voor culturele en maatschappelijke organisaties. Daarnaast wordt gewerkt aan digitaal, interactief lesmateriaal. Ook kunnen interviewfragmenten worden gebruikt in museale presentaties.

 

Overzicht van de beschikbare interviews

  • 84 levensverhalen van Auschwitz-overlevenden:
    • 20 geïnterviewden zijn vanuit Kamp Vught gedeporteerd naar Auschwitz
    • 28 geïnterviewden zijn vanuit Kamp Westerbork gedeporteerd naar Auschwitz
    • 36 geïnterviewden zijn vanuit andere kampen en getto’s buiten Nederland gedeporteerd naar Auschwitz
  • 25 levensverhalen van joodse mensen die in de onderduik tijdens de Tweede Wereldoorlog wisten te overleven
  • 11 levensverhalen van mensen die in de Tweede Wereldoorlog deelgenomen hebben aan het joods verzet
  • 8 levensverhalen van overlevenden van Westerbork en Bergen-Belsen
  • 3 levensverhalen van overlevenden van alleen Westerbork
  • 1 levensverhaal van een overlevende van o.a. Kamp Amersfoort
  • 10 levensverhalen van overlevenden van Jappenkampen in voormalig Nederlands-Indië
  • 2 levensverhalen van mensen die in de Tweede Wereldoorlog kind waren van NSB-ouders
  • 8 levensverhalen van verzetsmensen en oud-politiek gevangenen van Kamp Vught
  • 20 levensverhalen van mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben overleefd en die bijvoorbeeld getuige waren van een bombardement (Nijmegen, Tilburg of Rotterdam), of de hongerwinter hebben meegemaakt, of zich bij de bevrijding hebben aangesloten bij de geallieerden, of andere getuigenissen van de Tweede Wereldoorlog in Nederland
  • 10 levensverhalen van mensen die getuige zijn geweest van de Jodenvervolging in bijvoorbeeld Amsterdam, Leiden en Tilburg, mensen die in de Tweede Wereldoorlog getuige zijn geweest van gevangenen die in Kamp Amersfoort of kamp Vught te werk gesteld werden buiten het kamp. Deze mensen woonden ten tijde van de oorlog in de directe omgeving van Kamp Amersfoort of van Kamp Vught.
  • 10 levensverhalen van mensen die Anne Frank voor en/of tijdens de oorlog in Amsterdam en/of in Westerbork, Auschwitz-Birkenau en/of Bergen-Belsen meegemaakt hebben. Zij waren klasgenoot of hartsvriendin van Anne Frank in Amsterdam, of zij waren medegevangene in Westerbork, Auschwitz-Birkenau en/of Bergen-Belsen.

 

Indië in je Ziel

Stichting Oorlogsverhalen, Pia Media
 
Tijdsaanduiding: 1930-heden
Aantal interviews: 14
Toegankelijkheid: beperkt openbaar
Transcripties: samenvattingen beschikbaar
Periode interviews: 2021-2022
Opmerkingen:

Op aanvraag en bij hoge uitzondering kan het ruwe materiaal bekeken worden.

 

Indië in je Ziel zijn de persoonlijke verhalen van hen die het vanaf de Japanse bezetting meemaakten, en zij die hiervan de gevolgen kennen als echtgenoot, kind, kleinkind en ja, zelfs achterkleinkind. Welke invloed heeft de oorlog en Indië op hun leven? Van toen tot nu. Hoe voelt dit? En wat doe je ermee?

 

Aanleiding voor het documentaire project Indië in je Ziel was de te verwachten grote aandacht voor de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog in verband met de onderzoeksresultaten van het onderzoeksprogramma Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945 – 1950 van het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust en Genocidestudies.

Stichting Oorlogsverhalen wilde een project starten waarin het geweld uit die tijd een plek krijgt in persoonlijke
getuigenissen. Hoofdvragen zijn: Welke invloed heeft de oorlog en Indië op uw leven? Hoe voelt dit? En wat doet u ermee?

 

Stichting Oorlogsverhalen verzameld nog steeds verhalen die onder dezelfde projectnaam worden opgenomen.

 

Thema’s zijn o.a. Tweede Wereldoorlog, Japanse bezetting, Indonesische revolutie, herbezetting, interneringskampen, krijgsgevangenen, migratie, trauma.

 

Pia Media heeft in 2022 (in de eindfase van het project) vijf tv-uitzendingen geproduceerd voor Omroep MAX Indië in je Ziel waarin (een deel van) deze interviews gebruikt zijn.

 

Indië in je Ziel

 

Vijf korte documentaires van de Stichting Oorlogsverhalen waarin zowel Indische Nederlanders als Indiëveteranen geportretteerd worden. Tevens wordt zichtbaar en voelbaar hoe hun ervaringen doorwerken in de tweede, derde en soms zelfs vierde generatie: ook bij hen zit anno nu Indië in hun ziel.

 

Laatste Ooggetuigen Tweede Wereldoorlog

Stichting Oorlogsverhalen
 
Tijdsaanduiding: 1940-1945
Aantal interviews: 57
Toegankelijkheid: op aanvraag
Transcripties: samenvattingen beschikbaar
Periode interviews: 2019 - heden
Opmerkingen:

Op aanvraag en bij hoge uitzondering kan het ruwe materiaal bekeken worden.

 

In de ‘Laatste Ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog’ komen overlevenden aan het woord die de oorlog aan den lijve hebben ondervonden zowel in Nederland als in het toenmalige Nederlands-Indië, en degenen waarvoor de gevolgen tijdens en na de oorlog tot op de dag van vandaag voelbaar zijn. Het zijn unieke, persoonlijke getuigenissen, die voor en door de Stichting Oorlogsverhalen zijn gefilmd en gepubliceerd.

 

De verkorte interviews zijn openbaar en direct toegankelijk via de website van Stichting Oorlogsverhalen.

 

Pia Media heeft in 2022 vijf tv-uitzendingen geproduceerd voor omroep ONS/Nostalgienet De Laatste Ooggetuigen van de Tweede Wereldoorlog in Indië, waarin (een deel van) deze interviews zijn gebruikt.

 

uitzending-gemist

 

 

 

Gerepatrieerde burgers voormalig Nederlands-Indië

Aankomst Johan van Oldenbarneveldt met repatrianten in Amsterdam
NIOD / Stichting Onderzoek Terugkeer en Opvang (SOTO)
 
Tijdsaanduiding: 1946-1952
Aantal interviews: 29
Toegankelijkheid: beperkt openbaar
Transcripties: Uitgebreide samenvattingen/verslagen chronologisch geordend op thema of periode
Periode interviews: 1999

link naar collectie

 

Volg de link.

Klik op:

Inventaris

3. Egodocumenten

  3.2 Interviews

   45 Uitgewerkte interviews over de ervaringen van burgers die gerepatrieerd zijn vanuit Nederlands-Indië, 1999.

Opmerkingen:

De collectie is slechts raadpleegbaar na verkregen schriftelijke toestemming van de directeur van het NIOD.

 

Stichting Onderzoek Terugkeer en Opvang (SOTO)

NIOD 889, inventarisnummers 45, 48-51, 72

 

De interviews zijn onderdeel van een onderzoek naar de ervaringen van burgers uit voormalig Nederlands-Indië over de terugkeer en opvang in Nederland in de periode 1946 – 1952.

De Stichting Onderzoek Terugkeer en Opvang (SOTO) is opgericht in de zomer van 1998 op uitnodiging van het kabinet. Het doel was toetsing van de tot dan toe gangbare opvatting dat de opvang van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog kil en bureaucratisch was.

De interviewcollectie bestaat uit 29 interviews. De geïnterviewden zijn geselecteerd op geografische verdeling, verschillende maatschappelijke en etnische achtergronden, leeftijd ten tijde van repatriëring, periode van repatriëring en gender.

 

Het onderzoek heeft geresulteerd in een tentoonstelling.
Terugkeer en opvang na de Tweede Wereldoorlog, het educatief project Denken aan Holland en
vier publicaties.

 

De interviews gaan in op gebeurtenissen en ervaringen in de jaren 1900 – 1999, met de nadruk op de periode 1942 – 1960. Er wordt voornamelijk over Indonesië, Java, Sumatra, Sulawesi en Thailand, Nederland en Japan gesproken. Thema’s zijn o.a. verbondenheid met voormalig Nederlands-Indië, familiegeschiedenis, dagelijks leven, Japanse bezetting, Tweede Wereldoorlog, Interneringskamp, bevrijding, Rode Kruis, Rapwi, NICA, evacuatie uit kampen, familiehereniging, opvang, hulporganisaties, repatriëring, migratie, Ataka, opvangadres, opvang in Nederland, medische verzorging, onderwijs, nasleep, verwerking, KJBB, Pelita, WUV, WUBO, terugblik, rol werkgever evacuatie, BPM, KNIL, KPM, maatschappelijke carrière.

 

 

 

Bossenbroek, M. (2001). De meelstreep. Terugkeer en opvang na de Tweede Wereldoorlog. Bert Bakker.

Piersma, H. (Ed.). (2001). Mensenheugenis. Terugkeer en opvang na de Tweede Wereldoorlog. Getuigenissen. Bert Bakker

Kristel, C. (Ed.). (2002a). Binnenskamers. Terugkeer en opvang na de Tweede Wereldoorlog: besluitvorming. Bert Bakker.
Kristel, C. (Ed.). (2002b). Polderschouw. Terugkeer en opvang na de Tweede Wereldoorlog: regionale verschillen. Bert Bakker.

Vertelproject Antara Nusa

Aankomst Indonesische immigranten op Centraal Station, Amsterdam (foto: R.W. Wettstein)
Stichting Nusantara Amsterdam
 
Tijdsaanduiding: 1930-2017
Aantal interviews: 11
Toegankelijkheid: beperkt openbaar
Periode interviews: 2016-2017
Opmerkingen:

Bij interesse kan contact opgenomen worden met Stichting Nusantara Amsterdam via: info@nusantara-amsterdam.nl

 

Bij de oprichting van Stichting Nusantara Amsterdam in 2006 is besloten om samen met Stichting Zieraad de levensverhalen vast te leggen van bezoekers van de soosmiddagen die Stichting Nusantara Amsterdam organiseerde. Binnen dit vertelproject zijn 11 interviews afgenomen. Van de interviews zijn video- en audio opnames gemaakt door Ben en Ineke Vink. 10 van de interviews vormden de basis voor het boek Antara Nusa, levensverhalen van ouderen uit Indië/Indonesië (2018) samengesteld door Yvette Kopijn (stichting Zieraad) met medewerking van Hanoch Nahumury, secretaris van Stichting Nusantara Amsterdam en Armando Ello,  fotograaf. Gedurende het schrijfproces zijn verschillende vervolg interviewsessies gehouden waar geen opnamen van beschikbaar zijn.

De interviews gaan in op gebeurtenissen en ervaringen in de jaren 1930 – 2017. Er wordt voornamelijk over Indonesië, Java, Sumatra, Ambon en Nieuw-Guinea en Nederland gesproken.
Thema’s zijn o.a. kolonisatie, onafhankelijkheidsstrijd, Japanse bezetting, Tweede Wereldoorlog, Indonesische revolutie, migratie, RMS, opvoeding, jeugdjaren, identiteit, klassensamenleving, verlies, ontheemding,  ontworteling, veerkracht, moed, racisme.

 

Relevante linkjes: Website Nusantara Amsterdam: https://nusantara-amsterdam.nl/
Facebookpagina Stichting Zieraad: https://www.facebook.com/StichtingZieraad/

Antara Nusa. Levensverhalen van ouderen uit Indië/Indonesië.

Kopijn, Y.

LM Publishers, 2018

Door de jaren heen is er heel wat geschreven over afwikkeling en verwerking van het einde van Indië. Opvallend dominant is daarbij de stem van de totoks (witte Nederlanders). Dit boek wil de lezer een alternatief, meerstemmig perspectief aanbieden. Aan het woord komen ouderen van Indische, Molukse, Timorese, Indonesisch-Chinese en Surinaamse afkomst.