Eenheidsvakcentrale (EVC) 1943-1948

Collectie voormalige Stichting Film en Wetenschap

 

Interviewer: P. Coomans, T. de Jonge, E. Nijhof
Aantal interviews: 8
Produktiedatum: februari/maart 1972
Soort interview: wetenschappelijk
Drager: 23 geluidsbanden
Aanbieder: E. Nijhof
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcriptie: samenvatting

 

De Eenheidevakcentrale EVC 1943-1948 // Paul Coomans, Truike de Jonge, Erik Nijhof

oospronkelijk: doctoraalscriptie

ISBN : 9789001390167

In 1944 werd de grondslag gelegd voor een geheel nieuwe vakorganisatie, de Eenheidsvakbeweging (EVB). Dit was een initiatief van de ondergrondse leiding van de Communistische Partij Nederland (CPN), die een belangrijke rol in het verzet had gespeeld en hoopte dat zij het daardoor gewonnen respect zou kunnen omzetten in sleutelposities in de naoorlogse maatschappij.

 

Behalve deelname aan een progressieve regering beoogde ze ook een dragende rol in een vernieuwde vakbeweging, waarin de oude levensbeschouwelijke tegenstellingen zouden worden overwonnen in het belang van de gezamenlijke strijd om optimale arbeidsvoorwaarden.

 

Voor meer informatie over de interviews en de geïnterviewden, zie: SFW-werkuitgave no. 8 (1995), pp. 4, 15, 16, 18, 19, 24, 29, 35.

 

De EVC was tegen de koloniale oorlog en wilde daar tevergeefs een staking tegen organiseren

Twentse textielstaking

Collectie voormalige Stichting Film en Wetenschap

 

Interviewer: Th. Minderaa, J. Rijken
Aantal interviews: 7
Produktiedatum: november 1968 – februari 1969
Soort interview: wetenschappelijk
Drager: 7 geluidsbanden
Aanbieder: Historisch Geluidsarchief RUU
Status: eigendom SFW
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcriptie: samenvatting van 2 interviews; rest geen

Twentse Textielstaking 1931-32, textielindustrie Twente jaren ’30

In conflict met de textielfabrikanten.

 

Geïnterviewde(n): J. van Baaren, J. Fahner, H. van Genugten, J.A. Middelhuis, R. Slok, F. Stuvé, J. Vunderink

 

Voor meer informatie over de interviews en de geïnterviewden, zie: SFW-werkuitgave no. 8 (1995), pp. 2, 20, 21, 33, 39, 42, 50.

 

De Twentse textielstaking is opgenomen in de Canon van Nederland

Twentse Textielstaking

 

Het was na de Eerste Wereldoorlog geen vetpot om in de textiel te werken. Er was sinds de vorige eeuw veel verbeterd, maar de arbeiders waren inmiddels goed georganiseerd en accepteerden de grote winsten in de familiebedrijven niet meer. Ze wilden het zelf ook beter hebben. Bij een protestmars liet een arbeider met een bakfiets vol bezemstelen dat duidelijk blijken: “Grote stelen en kleine stelen, grote stelen het meest.” In 1923 brak bij Van Heek & Co. een grote staking uit. Door toepassing van “het Twentse Stelsel” kwamen ook veel andere textielarbeiders zonder werk.

 

Het Twentse stelsel

De fabrikanten, sinds 1888 verenigd in de Enschedesche Fabrikanten Vereeniging, reageerden doorgaans als collectief. Een staking bij één van de aangesloten bedrijven werd gevolgd door het stilleggen van meerdere fabrieken, met uitsluiting van alle arbeiders die er werkten. Dat gold in 1890 voor 5.000 man, in 1902 voor 2.000 werknemers, in 1909 voor 7.500 man. De staking bij Van Heek & Co in 1902 ondervond veel sympathie in en buiten Twente. Henriëtte Roland Holst hield vlammende redevoeringen in het hele land en zamelde met haar man geld in als aanvulling op de stakingsuitkeringen. Uiteindelijk wonnen echter de fabrikanten. In 1909 sprak Pieter Jelles Troelstra, de leider van de SDAP, voor een gehoor van 7.000 textielarbeiders. In dat geval werden door de directie van Menko toezeggingen gedaan.

 

Textielstaking in Enschede in 1931-32. © collectie stadarchief Enschede
 

Filmkritiek 1923-45

Collectie voormalige Stichting Film en Wetenschap

 

Interviewers: Egbert Barten, Jan Pet, Mette Peters, Aad van der Struis

Aantal personen: 9

Aantal interviews: 12

Type interview(s): wetenschappelijk
Productiedatum: 1987-1993

Toegankelijkheid: beperkt
Transcriptie: 3 interviews volledig, rest geen

Onderzocht wordt of er in de behandelde periode sprake is van een ontwikkeling in de filmkritiek, van het bespreken van de vorm van het filmen, naar kritiek die film bespreekt vanuit de inhoud. Aan de orde komt onder andere de invloed van de Nederlandse filmliga, de relatie tussen filmkritiek en maatschappelijke ontwikkelingen en de Nederlandse filmkritische reacties op Duitse antisemitische films tijdens de Tweede Wereldoorlog.

 

De interviews met Bertina, Bredschneyder, Van der Ham, Huijts, Kok, Koolhaas, Koster, Lichtveld en Scholte zijn gehouden t.b.v. Bartens onderzoek naar de Nederlandse filmkritiek van 1923-45.
Over dit onderwerp schreef Barten Schrijven voor de prullenmand? Een geschiedenis van de Nederlandse filmkritiek (1923-1945), Amsterdam  (doctoraalscriptie Contemporaine Geschiedenis, VU), 1987

Philips-commando

Collectie voormalige Stichting Film en Wetenschap

 

Interviewers: : Th. Minderaa, J. Rijken, W. Velema
Aantal interviews: 6

Geluidsdrager: 7 geluidsbanden
Type interview(s): wetenschappelijk
Productiedatum: 1971-73

Toegankelijkheid: b.v. onderzoek
Transcriptie: 4 van de 6 volledige transcriptie

 

 

Dr. E.J.W. Verwey, curator van de RUU, nam het initiatief tot een onderzoek naar het Philips-commando in het concentratiekamp Vught, na een reünie van personen die erbij betrokken waren geweest. 
Verwey had zelf ook in het kamp gezeten. Via prof. von der Dunk werd student W. Velema bereid gevonden het onderzoek uit te voeren en een doctoraalscriptie over het onderwerp te schrijven.
Braakman, Laman Trip, Peeters en De Wit worden tezamen geïnterviewd. Zij waren indertijd bij de leiding van het Commando betrokken en hadden zo met de dagelijkse praktijk van ‘Vught’ te maken. Met Philips en Rathenau wordt tevens meer algemeen gesproken over het Philipsconcern in de periode 1940-45. F. Philips, ten tijde van het gesprek president van de Raad van Bestuur van de NV Philips, was toen directeur van de Philips-fabrieken in Eindhoven. Rathenau was onder meer betrokken bij de joodse (SOBU) werkplaats van Philips. Op het moment dat het gesprek plaatsvond was hij bijzonder hoogleraar wis- en natuurkunde aan de Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam.

 

CPN-film

Collectie voormalige Stichting Film en Wetenschap

 

Interviewers: : Peter Mol, Anneke van Renssen
Aantal interviews: 9

Geluidsdrager: 10 cassettebanden
Type interview(s): wetenschappelijk
Productiedatum: 1991-92

Toegankelijkheid: b.v. onderzoek
Transcriptie: gedeeltelijk 

 

De geïnterviewden spreken over hun betrokkenheid bij de productie van films in opdracht van de CPN en bij de totstandkoming van de
televisieuitzendingen van deze partij sinds 1965, in het kader van de Zendtijd voor Politieke Partijen (ZPP). De interviews werden verwerkt in: Bert Hogenkamp en Peter Mol, Van beeld tot beeld. De films en televisieuitzendingen van de CPN, 1928-1986, Amsterdam: Stichting Film en Wetenschap, 1993. Het materiaal werd eveneens gebruikt in Peter Mol, Het mes moest aan twee kanten snijden. Hoe de Communistische Partij van
Nederland de Zendtijd voor Politieke Partijen gebruikte, 1965-1978, Amsterdam (doctoraalscriptie Nieuwe en Nieuwste Geschiedenis, UvA), 1995.

Victoriafabriek

Collectie voormalige Stichting Film en Wetenschap

 

Interviewer: Anke de Jong
Aantal interviews: 5
Drager: 25 cassettes
Soort interview(s): wetenschappelijk
Produktiedatum: mei-juli 199

Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcriptie: geen

 

De interviews werden gehouden t.b.v. De Jongs doctoraalscriptie geschiedenis (RUG). De scriptie heeft de vorm van een geluidsdocumentaire.
De geïnterviewden spreken over de periode dat zij in dienst waren bij de biscuit- en chocoladefabriek Victoria te Dordrecht. Zo werkte bijvoorbeeld De Jong (geb. 1924) begin jaren veertig enkele jaren in het magazijn. Doorneveld (geb. 1915) had in de jaren dertig, na een een korte tijd op de kweekschool, een baan op het kantoor van het bedrijf. Naast het dagelijks leven toen komen vooral de omstandigheden waaronder zij werkten aan de orde. Overigens zegden beiden hun baan op toen ze trouwden.

 

 

Zie ook: Anke de Jong, Kasja Weenink, De Biscuit- en chocoladefabriek Victoria (1896-1966). Het perspectief van een Dordtse ondernemersfamilie. Dordrecht, 2000 – ISBN : 9789080549715

Publiciteit Victoria Koekelberg, 1939
 

Socialistische opvoeding

Collectie voormalige Stichting Film en Wetenschap

 

Interviewer: : José van Dijk
Aantal interviews: 8

Drager: 9 cassettebanden
Soort interview(s): wetenschappelijk
Productiedatum: 1980

Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcriptie: geen

De interviews werden gehouden in het kader van een oral-historyproject over socialistische thuisopvoeding aan het Instituut voor Pedagogische en Andragogische Wetenschappen van de Universiteit van Utrecht. De resultaten van het project zijn neergelegd in Socialistische thuisopvoeding in Nederland in de jaren 1918-1940. Een projekt orale geschiedenis / door José van Dijk, Gerda Houtman, Jacqueline van Lemmen, Utrecht, 1980.

 

De geïnterviewden, allen uit een ‘rood nest’, vertellen over het dagelijks leven in hun jeugd en met name over hun thuissituatie en opvoeding.

De jaren van opbouw 1945-1955

Realisatie:

 

Locatie: Nederland

Aantal interviews: 7

 

Fragmenten zijn hier te beluisteren (audio); volledige transcripties te dowloaden:

Ervaringsverhalen

 

Volledige interviews zijn te beluisteren bij:

 

Interviews gehouden in het kader van het oral history-project De jaren van opbouw 1945-1955 van het Walter Maas Huis in 1995. Met op deze site een selectie van interviewfragmenten en de volledige tekst van de interviews. De volledige interviews zijn te beluisteren bij het Nederlands Muziek Instituut.

 

Verwoestingen Rotterdam. “Eenig bezit van het Rott. Philharmonisch Orkest: 2 stapeltjes muziek.” Datum: 15/05/1940. NIOD / Beeldbank WO2, foto 64072

 

Tweede Wereldoorlog in muziek

Realisatie:

 

Locatie: Nederland

Aantal interviews: 8

 

De interviews zijn hier te zien:

Ervaringsverhalen

 

De website De Tweede Wereldoorlog in muziek gaat over de betekenis van muziek in de Tweede Wereldoorlog in het toenmalige Koninkrijk der Nederlanden. Met steun van Erfgoed van de Oorlog van het Ministerie van VWS heeft stichting MusicForce acht getuigenverhalen (waarvan zes verfilmd) vastgelegd.

 

In het licht van de bevrijding

Realisatie:

Charles van den Berg 

 

Tijdsbestek: 1940-1945

Locatie: Venlo

Aantal interviews: 8

 

DANS. https://doi.org/10.17026/dans-z58-my9u

 

‘In het licht van de bevrijding’ is een achtdelige serie door Charles van den Berg waarin hij praat met 8 personen die persoonlijk de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt.

In 2005 is, in het kader van de 60ste herdenking van de bevrijding van Venlo, de serie uitgezonden door Omroep Venlo in het radioprogramma Venlo Plus.