Henri Polak

Collectie voormalige Stichting Film en Wetenschap

 

Interviewer: : Salvador Bloemgarten
Aantal interviews: 22
Drager: 14 geluidsbanden

Productiedatum: 1976

Soort interview(s): wetenschappelijk

Toegankelijkheid: beperkt, t.b.v. onderzoek
Transcriptie: geen

De interviews werden gehouden t.b.v. Salvador Bloemgartens promotie-onderzoek naar Henri Polak (1868-1943), politicus en een van de meest
prominente leiders van de Nederlandse arbeidersbeweging. Dit mondde uit in zijn biografische dissertatie (UvA):

Henri Polak. Sociaal democraat 1868-1943, Den Haag: SDU, 1993

 

De interviews werden gehouden t.b.v. Bloemgartens promotie-onderzoek naar Henri Polak (1868-1943), politicus en een van de meest prominente leiders van de Nederlandse arbeidersbeweging. Zowel in de biografie als in de gesprekken ligt de nadruk op Polaks publieke functies. De geïnterviewden spreken vanuit de verschillende relaties die zij met Polak hadden.
Na als diamantbewerker onder invloed te zijn gekomen van het socialisme via de Engelse Fabian Society en de Nederlandse socialist Frank van der Goes, trad Polak in 1890 toe tot de Sociaal-Democratische Bond (SDB) van Ferdinand Domela Nieuwenhuis. In 1894 richt te hij samen met onder meer Pieter Jelles Troelstra de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) op, waarvoor hij in 1902 het eerste socialistische gemeenteraadslid van Amsterdam zou worden. Eveneens in 1894 stichtte hij de Algemene Nederlandse Diamantbewerkers Bond (ANDB), waarvan hij 45 jaar lang de voorzitter was. In 1906 nam hij het initiatief tot de oprichting van het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV).
Daarnaast zette hij zich in voor de ‘culturele verheffing van de arbeidersklasse’ en ontplooide vele activiteiten op het terrein van de journalistiek. In 1913 werd hij lid van de Eerste Kamer.
Vanaf de jaren twintig concentreerde hij zich meer en meer op de positie van de Amsterdamse diamantbewerkers, de groep die hem het meest na stond en die in die periode in economisch
slechte omstandigheden geraakte. Na de inval van de Duitsers in 1940 werd hij gevangen genomen en in ’42 onverwacht vrijgelaten. Hij stierf in 1943 aan een longontsteking.

 

Portret van Henri Polak, krijttekening Albert Hahn, 1913