menu
Geef een of meerdere zoektermen op.
Gebruik dubbele aanhalingstekens om in de exacte woordvolgorde te zoeken.

Ziel van de Wederopbouw

Stadsarchief Rotterdam | Stichting Verhalenhuis Belvédère
 
Tijdsaanduiding: vanaf de Tweede Wereldoorlog
Aantal interviews: 86
Toegankelijkheid: op aanvraag
Transcripties: gedeeltelijk
Periode interviews: 2016
 

De interviews zijn afgenomen naar aanleiding van Rotterdam viert de Stad in 2016, een cultureel evenement rond de herdenking van de wederopbouw, en de term ‘wederopbouw’ dient in deze collectie breed opgevat te worden. Zo zijn er naast bijvoorbeeld architecten en gemeentewerkers uit de naoorlogse periode ook Rotterdammers met een migratieachtergrond en jongere Rotterdammers geïnterviewd over hun kijk op het leven in de Maasstad.

 

In eerste instantie was het doel van project Ziel van de Wederopbouw geen gericht historisch onderzoek, maar het samenstellen van een luisterboek van dezelfde naam voor een breed publiek. Dit boek bestaat uit een viertal cd’s met fragmenten uit de interviews, met daarbij een korte omschrijving van de personen die geïnterviewd zijn. Deze omschrijvingen zijn overgenomen in DANS

 

De interviews zijn gedeponeerd bij DANS. Het Stadsarchief Rotterdam bewaart de collectie. Het proces van het online beschikbaar maken van de collectie is uitgevoerd door de Erasmus Studio van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij verzorgden de metadata van de collectie, testten automatische spraakherkenning en creëerden een standaard workflow voor dit proces, zodat instanties in de toekomst weten welke stappen zij kunnen ondernomen wanneer zij interviews beschikbaar willen maken voor onderzoek in de Media Suite.

 

De interviews zijn vrijwel geheel Nederlandstalig en bestaan uit een audio-opname met een transcript erbij. Deze transcripten variëren zeer in kwaliteit: veel van de transcripten zijn incompleet en sommigen hebben alleen tijdsaanduiding voor onderwerpen.

 

Van de totaal 86 interviews zullen niet allen in één keer geupload worden in verband met privacyverklaringen die nog niet compleet zijn. Dit is de reden waarom voorlopig niet alle interviews van nummer 1 tot 86 online staan.

Belga Sport

Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie
 
Tijdsaanduiding: van de tweede helft van de 20ste eeuw tot nu
Aantal interviews: ≥100
Toegankelijkheid: via aanvraag
Periode interviews: 2007-nu
Opmerkingen:

De afleveringen zijn in te zien via het VRT archief.

 

Belga Sport is een Vlaamse documentaire-televisiereeks die kantelmomenten in de Belgische sportgeschiedenis uitbeeldt. Het programma, dat gemaakt wordt door Woestijnvis en te zien is op de Vlaamse openbare omroep Canvas, diept fragmenten uit het VRT-sportarchief op en werpt met getuigenissen nieuw licht op ‘bekende’ feiten. De ondertitel luidt dan ook Oude sportverhalen in een nieuw daglicht. De eerste reeks werd uitgezonden in het voorjaar van 2007. Onlangs kwam een nieuwe reeks uit in 2024. In juni 2008 werd Belga Sport onderscheiden met de Prijs van de Televisiekritiek. En begin 2011 ontving het programma een nominatie bij de Vlaamse Televisie Sterren in de categorie ‘Beste Informatieprogramma’. 

 

Er bestaat eveneens een podcast met de makers van Belga Sport. Deze kunt u hier vinden.

Belpop – mondelinge muziekgeschiedenis

Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie
 
Tijdsaanduiding: de tweede helft van de 20ste eeuw tot nu
Aantal interviews: ≥66
Toegankelijkheid: gedeeltelijk online
Periode interviews: 2008-nu
Opmerkingen:

Gedeeltelijk online beschikbaar

Andere seizoenen zijn aan te vragen via het VRT archief.

Titel: Belpop: de eerste vijftig jaar

Auteur: Jan Delvaux

Uitgever: Borgerhoff & Lamberigts, Ghent, 2011
ISBN: 9789089312495

Belpop is een tv-programma over de Belgische popscene op Canvas. Het verwijst naar belpop, een verzamelterm voor muziek van Belgische groepen. Sinds 2008 behandelt elke aflevering een artiest, soms komen meerdere artiesten aan het woord. Zij vertellen over het verleden van belpop. Tussen 2008 en 2020 deed Luc Janssen de interviews en voice-over. Vanaf 2023 nam Bent van Looy deze taak over. Zie hier een review van het laatste seizoen.

 

Jan Delvaux, medewerker van het programma, publiceerde in 2011 ook een boek met de titel Belpop: de eerste vijftig jaar, waarin hij de geschiedenis van de Belgische popmuziek beschrijft, van Kili Watch van The Cousins tot heden.

 

Zie eveneens Belpop Bonanza #1000 – Een duik in 40 jaar AB geschiedenis

Interviews met oud-medewerkers van het Zuiderzeemuseum

Zuiderzeecollectie
 
Tijdsaanduiding: De tweede helft van de 20ste eeuw
Aantal interviews: 10 (10 personen)
Toegankelijkheid: 8 volledig beschikbaar
Transcripties: gedeeltelijk
Periode interviews: 2022
Drager: audiobestanden
 

Ter gelegenheid van het vijfenzeventigjarige jubileum van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen vierde men in 2023 feest. Dit ging gepaard met een speciale tentoonstelling, die gevierd werd met zowel personeel als oud-medewerkers en vrijwilligers. Het jaar daarvoor werd al een aanzet gegeven om met oud-medewerkers te spreken. Femke van Drongelen had meerdere mensen opgespoord die hadden meegebouwd aan het buitenmuseum, eveneens werden tien oud-medewerkers geïnterviewd. Hier vindt u de oproep aan de oud-medewerkers.

 

Hun verhalen belichten de geschiedenis van het museum en de geschiedenis van Enkhuizen. Allerlei mooie verhalen kwamen hierdoor naar voren. Deze werden in de tentoonstelling verwerkt.

 

De volgende personen werden geïnterviewd:

  • Bert Kruissink
  • Erik Walsmit
  • Pieter Jutte
  • Siemen de Boer
  • Johan Jesterhout
  • Victor Kersten
  • Thedo Fruithof
  • Ferry Walberg
  • Sjaak Dangermond
  • Sjaak Tromp

Een oral history van vormgeving & design

Vlaams Architectuurinstituut
 
Tijdsaanduiding: 1916-2014
Aantal interviews: 7 (8 personen)
Toegankelijkheid: via aanvraagformulier
Transcripties: korte samenvatting
Periode interviews: 18 juni 2014 - 19 januari 2015
 

Het cultureel erfgoed van vormgeving bestaat niet alleen uit schetsen, maquettes, foto’s of briefwisseling van vormgevers. Er is bij vormgeving ook een sterke wisselwerking tussen expliciete kennis en onbewuste kennis, kennis die misschien wel doorgegeven wordt maar die meestal geen schriftelijke neerslag krijgt. Daarom nam het Vlaams Architectuurinstituut interviews af met ontwerpers, beleidsmensen en ambachtslieden. De interviews behandelen daardoor niet allemaal dezelfde onderwerpen en tijdsperken. Er is gekozen voor een mix van jong en oud en van beroep, zowel meubelmaker, kunstenaar, designkenner als directeur van Design Vlaanderen komen aan het woord.

 

De volgende personen werden geïnterviewd:

  • Leonce Dekeijser (1924-2015), interieurachitect, hij legt uit dat de opleiding “binnenhuis” in zijn studeertijd eigenlijk nog niet bestond. Hij volgde vakken bij de architecten en bij de sierkunsten en behaalde uiteindelijk het diploma meubelkunst. Hij gaat in op de lesmethodes, de vakken en zijn docenten. Hij spreekt over de wisselwerking tussen ontwerp en onderwijs
  • José Vanderlinden (1920-?), meubelmaker, de klemtoon in het gesprek met José Vanderlinden ligt, veel meer dan in het gesprek met Leonce Dekeijser, op de technische aspecten van het meubelmaken.
  • Luc (1953-nu) en Katrien Mestdagh (1980-nu), glasraamkunstenaars, het gesprek gaat onder meer over de neogotische traditie in Gent op het vlak van glasschilderkunst, en hoe die tot vandaag doorleeft in atelier Mestdagh. Ze bespreken de noodzaak van opdrachtgeverschap.
  • Achiel Pauwels (1932-nu), keramist, hij vertelt hoe hij het vak leerde, hoe de lesgevers de geheimen van het ambacht niet altijd zomaar prijsgaven, en wat de verhouding was tot de andere kunstambachtelijke opleidingen en de opleiding beeldhouwkunst. Het gesprek gaat ook in op de klemtonen die hij in zijn eigen lessen legde en het belang dat hij daarbij hechtte aan tekenen.
  • Moniek Bucquoye (1948-2022), kenner en promotor van design, het gesprek geeft een inkijk in de wijze waarop het onderwijs in de productontwikkeling gestalte kreeg in Vlaanderen vanuit historisch perspectief. Ze belicht het verschil tussen productontwikkeling en industrial design.
  • Lieven Daenens (1948-nu), voormalig directeur van het Design museum Gent. Daenens bespreekt de evolutie van het museum, de naamsverandering en de positieverandering met de komst van het museumdecreet in de jaren 1990. Hij bespreekt de kwaliteit van de Belgische designcultuur en de opleidingen in België.
  • Johan Valcke (1952-nu), directeur van Design Vlaanderen, het gesprek met Valcke geeft een inkijk in de wijze waarop in België en Vlaanderen vanuit economisch standpunt naar kunstambachten en vormgeving werd gekeken vanuit historisch perspectief.

 

De vier interviewers waren kunsthistorici en kunstenaars: Katarina Serulu, Marieke Pauwels, Eva Van Regenmortel en Aletta Rambaut

Piet van der Ham

Voormalig Stichting Film en Wetenschap
 
Tijdsaanduiding: 1910-1995
Aantal interviews: 1 (1 persoon)
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcripties: Nee
Periode interviews: 1995
Opmerkingen:

De collectie is nog niet gedigitaliseerd en daarom niet direct in te zien bij Beeld & Geluid. Digitalisering kan wel worden aangevraagd bij Beeld & Geluid via: zakelijk@beeldengeluid.nl 

Drager: 3 cassettebanden
 

Het interview met Piet van der Ham (geboren in 1910) werd gemaakt in het kader van Renate Bergsma’s onderzoeksstage bij SFW in 1995. Het werd verwerkt in haar doctoraalscriptie ‘Spreekt u film?De katholieke cineast Piet van der Ham, Amsterdam (doctoraalscriptie Culturele Studies, UvA), 1995. Onder dezelfde titel publiceerde zij een artikel in het Jaarboek 1994 Stichting Film en Wetenschap – Audiovisueel Archief, Amsterdam: Stichting Film en Wetenschap, 1995, p.75-101. 

 

Piet van der Ham wordt gekenschetst als een katholiek filmer. Zijn ‘ontdekking’ in 1936 als amateurfilmer door de cineast Otto van Neijenhoff was de aanzet tot een hele reeks opdrachtfilms vanuit die hoek. Hij werd theoretisch beïnvloed door de katholieke ‘filmpaus’ Janus van Domburg en de schrijver-dichter A.J.D. van Oosten en meer algemeen door de esthetische opvattingen van de Filmliga. Met Van Oosten richtte hij de katholieke filmgroep Kafilgro op. De amateurfilm Redt Volendam, gemaakt door Piet van der Ham en Goof Bloemen, is te vinden op de website van Beeld & Geluid. 

 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog experimenteerde hij met speelfilms, samen met zijn vriend Alfred Mazure, en werkte als fotograaf voor de Binnenlandse Strijdkrachten. In de loop van de jaren leverde hij vele filmjournalistieke bijdragen aan dagbladen als De Tijd en de Maasbode en was verbonden aan filmtijdschriften als Filmfront en Filmforum. Tevens was hij betrokken bij de Katholieke Filmkeuring. Na de oorlog maakte hij een aantal films voor de KVP, waaronder de bekende De Opdracht (1956). Daarnaast maakte hij verscheidene bedrijfsfilms en produceerde journaalitems voor Polygoon en de NTS. Van der Ham doceerde ten slotte film en fotografie in Den Haag. 

Gé van der Werff

Voormalig Stichting Film en Wetenschap
 
Tijdsaanduiding: 1925-1990
Aantal interviews: 1 (1 persoon)
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcripties: Nee
Periode interviews: 1992
Opmerkingen:

De collectie is nog niet gedigitaliseerd en daarom niet direct in te zien bij Beeld & Geluid. Digitalisering kan wel worden aangevraagd bij Beeld & Geluid via: zakelijk@beeldengeluid.nl 

Drager: 2 cassettebanden
 

Het interview werd gehouden in het kader van Seliers promotieonderzoek naar de geschiedenis van de Nederlandse (pers-)fotografie. Hoofddoel van dit interview was meer te weten te komen over HET Polygoon-Fotopersbureau tijdens de bezettingsjaren en de oprichting van het ANP-Fotopersbureau na de oorlog, waarin Polygoon-Foto werd geïncorporeerd, inclusief het foto-archief dat overigens voor een belangrijk deel werd vernietigd. Over het archief en wat daarvan rest schreef Selier het artikel ‘Polygoon foto-archief’, in: GBG-Nieuws 20, pp. 7-9 (serie Fotohistorische Frontberichten). 

 

Van der Werff was vóór de oorlog als persfotograaf werkzaam bij de foto-afdeling van het film-en fotoproduktiebedrijf Polygoon te Haarlem. In 1938 werd hij gedetacheerd in Den Haag. Hij verliet het bedrijf echter in 1941 en keerde terug naar Haarlem om daar als ‘stadhuis’-fotograaf enkele jaren zijn brood te verdienen. Na de oorlog was hij de eerste fotograaf in dienst bij het nieuw opgerichte ANP-Fotopersbureau, waar hij tot aan zijn pensioen bleef. Van der Werff spreekt ook over collega-fotografen, waaronder Aart Klein. 

Lou Lichtveld, literatuur en koloniaal Suriname

Annemieke Kaan
 
Tijdsaanduiding: 1921-1984
Aantal interviews: 1 (1 persoon)
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcripties: nee
Periode interviews: 15 september 1984
Opmerkingen:

De collectie is nog niet gedigitaliseerd en daarom niet direct in te zien bij Beeld & Geluid. Digitalisering kan wel worden aangevraagd bij Beeld & Geluid via: zakelijk@beeldengeluid.nl

In DAAN, het digitale archief van Beeld & Geluid is wel het volgende item te vinden: Oral History 19-11-1987 VPRO, een interview met Lichtveld over zijn werk als lid van de zuiveringscommissie voor de omroep

Zie eveneens dit vier uur lange interview van de VPRO met Lou Lichtveld 

Drager: 1 geluidsband
 

Annemieke Kaan interviewde Lou Lichtveld (1903-1996) ten behoeve van haar doctoraalscriptie geschiedenis (RUU) over Suriname. Met Helman wordt gesproken over het landsbestuur van de voormalige Nederlandse kolonie en over zijn literaire werk.

 

Lichtveld kwam op 18-jarige leeftijd naar Nederland, deed journalistiek werk, studeerde muziek en ontwikkelde zich tot (film)componist en filmcriticus. In 1949 ging hij terug en bekleedde verscheidene openbare functies in het land. Zo was hij van 1949-51 minister van Onderwijs en in de jaren zestig gevolmachtigd minister van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij ontpopte zich tevens tot een inspirerende figuur in het Surinaamse culturele leven. Voor zijn boeken koos hij vaak het land tot onderwerp, zij het dat hij zich ermee voornamelijk tot een Nederlands publiek richtte. Later vestigde hij zich opnieuw in Nederland. 

Katholieken en film: filmkritiek en filmkeuring

Ernst Radius
 
Tijdsaanduiding: 1945-1986
Aantal interviews: 1 (1 persoon)
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcripties: nee
Periode interviews: juli 1986
Opmerkingen:

Soort interview: wetenschappelijk

De collectie is nog niet gedigitaliseerd en daarom niet direct in te zien bij Beeld & Geluid. Digitalisering kan wel worden aangevraagd bij Beeld & Geluid via: zakelijk@beeldengeluid.nl

Drager: 2 cassettebanden
 

Ernst Radius praat met Bob Bertina (1914-2012) over de houding van katholieken ten opzichte van film na 1945. De relatie tussen christenen en film is nooit eenduidig geweest. Bertina was vele jaren filmcriticus van de Volkskrant, redactielid van verscheidene (katholieke) filmbladen en betrokken bij de Katholieke Film Actie (KFA). Met name wordt ingegaan op de katholieke filmkeuring, georganiseerd in de Katholieke Film Centrale (KFC), waarin toonaangevende filmcritici – naast Bertina Charles Boost en Janus van Domburg – een rol vervulden. Tussen 1945 en 1979 schreef Bertina over films in de volkskrant. In zijn begintijd werd film door de katholieke kerk nog als onzedelijk beschouwd. Toen de Volkskrant aan het eind van jaren zestig een progressief dagblad werd, juichte Bertina dat toe. Hij koos altijd de kant van de kunst.

 

Bertina zet de niet onproblematische verhouding tussen filmkritiek en filmkeuring uiteen. Het door beide ‘kampen’ onderschreven uitgangspunt ‘werk voor de goede film’ kreeg verschillende invullingen omdat de eerste primair vanuit esthetisch oogpunt redeneerde en de laatste zich voornamelijk op een moralistisch standpunt stelde. Instemmend verwijst Bertina in deze naar de brochure Film en moraal, die de progressieve ‘filmpater’ Jac. Dirkse ooit schreef en waarin deze onder meer een onafhankelijke verhouding tussen katholieke filmcritici en de katholieke filmkeuring bepleitte. 

 

Zie eveneens dit artikel van Bertina dat dieper ingaat op filmkritiek in Nederland na de Tweede Wereldoorlog en het katholicisme

Grafische vormgeving, Cyprian Kościelniak en beroepsmotivatie

Aanbieder: Esther Boukema
 
Tijdsaanduiding: onbekend (mogelijk 1974-1988?)
Aantal interviews: 2 (9 personen)
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcripties: nee
Periode interviews: 1988
Opmerkingen:

De collectie is nog niet gedigitaliseerd en daarom niet direct in te zien bij Beeld & Geluid. Digitalisering kan wel worden aangevraagd bij Beeld & Geluid via: zakelijk@beeldengeluid.nl 

Drager: 3 cassettebanden
 

Deze collectie bevat in feite twee soorten interviews. Allereerst interviewde Esther Boukema in 1988 de van oorsprong Poolse grafisch ontwerper Cyprian Kościelniak over de karakteristieken van een goed affiche, de functie van de poster, de relatie affiche – maatschappij, de relatie affiche – kunst, het belang van het ontwikkelen van een eigen stijl en het werk van Kościelniak zelf.

Dit interview gaat daardoor niet alleen over het vakgebied en de technische kant van grafische vormgeving maar eveneens over maatschappijkritiek. Kościelniak staat hiermee in lijn met zijn vader Władysław Kościelniak, een kunstenaar en fervent columnist. Dit gesprek heeft Boukema verwerkt in een afstudeerscriptie voor de Hogeschool voor de Kunsten te Utrecht. Het interview is in het Engels.

 

Ten tweede interviewden Esther Boukema en Assi Kootstra een achttal (anonieme) eindexamenstudenten grafische vormgeving met betrekking tot hun motivatie en ambities. Dit achttal werd gezamelijk geïnterviewd. Deze informatie was bedoeld voor een publicatie in de vorm van een (eindexamen)krant van de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht.

 

De volgende personen zijn geïnterviewd:

  • Cyprian Kościelniak (1948-nu), in 1974 studeerde hij af aan de Academie voor Schone Kunsten in Warschau. Hij is een Poolse grafische vormgever en woont sinds 1986 in Nederland. Hij is de zoon van de bekende kunstenaar en columnist Władysław Kościelniak.
  • 8 studenten grafische vormgeving van de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht
     

een artikel over Cyrian Kościelniak

Voorbeelden van zijn kunstwerken