menu
Geef een of meerdere zoektermen op.
Gebruik dubbele aanhalingstekens om in de exacte woordvolgorde te zoeken.

Ziel van de Wederopbouw

Stadsarchief Rotterdam | Stichting Verhalenhuis Belvédère
 
Tijdsaanduiding: vanaf de Tweede Wereldoorlog
Aantal interviews: 86
Toegankelijkheid: op aanvraag
Transcripties: gedeeltelijk
Periode interviews: 2016
 

De interviews zijn afgenomen naar aanleiding van Rotterdam viert de Stad in 2016, een cultureel evenement rond de herdenking van de wederopbouw, en de term ‘wederopbouw’ dient in deze collectie breed opgevat te worden. Zo zijn er naast bijvoorbeeld architecten en gemeentewerkers uit de naoorlogse periode ook Rotterdammers met een migratieachtergrond en jongere Rotterdammers geïnterviewd over hun kijk op het leven in de Maasstad.

 

In eerste instantie was het doel van project Ziel van de Wederopbouw geen gericht historisch onderzoek, maar het samenstellen van een luisterboek van dezelfde naam voor een breed publiek. Dit boek bestaat uit een viertal cd’s met fragmenten uit de interviews, met daarbij een korte omschrijving van de personen die geïnterviewd zijn. Deze omschrijvingen zijn overgenomen in DANS

 

De interviews zijn gedeponeerd bij DANS. Het Stadsarchief Rotterdam bewaart de collectie. Het proces van het online beschikbaar maken van de collectie is uitgevoerd door de Erasmus Studio van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij verzorgden de metadata van de collectie, testten automatische spraakherkenning en creëerden een standaard workflow voor dit proces, zodat instanties in de toekomst weten welke stappen zij kunnen ondernomen wanneer zij interviews beschikbaar willen maken voor onderzoek in de Media Suite.

 

De interviews zijn vrijwel geheel Nederlandstalig en bestaan uit een audio-opname met een transcript erbij. Deze transcripten variëren zeer in kwaliteit: veel van de transcripten zijn incompleet en sommigen hebben alleen tijdsaanduiding voor onderwerpen.

 

Van de totaal 86 interviews zullen niet allen in één keer geupload worden in verband met privacyverklaringen die nog niet compleet zijn. Dit is de reden waarom voorlopig niet alle interviews van nummer 1 tot 86 online staan.

De eerste getuigen van onze eeuw

Beeld & Geluid
 
Tijdsaanduiding: 1900-1995
Aantal interviews: 9 (9 personen)
Toegankelijkheid: op aanvraag
Transcripties: korte samenvattingen
Periode interviews: 1995
Opmerkingen:

Doorzoekbaar in DAAN of de website van Beeld & Geluid met de zoekterm “De eerste getuigen” en de metadata production company name “RVU”

Drager: Analoge dragers: digi-beta en VHS Digitale dragers: MXF

Paul Julien (1981)

Hilda Verwey-Jonker (1983) (cc – Rob C. Croes / Anefo – Nationaal Archief)

Emile Schüttenhelm in 1968

Jan Tinbergen – foto: R.C. Croes, ANEFO, 1986

Willy Corsari – foto: Edith Visser, ca. 1948

Arthur Lehning (1976)

Jeanne Bieruma Oosting – Zelfportret (1932)

Chris Walder – Foto: Johan van Gurp, 1993

Corrie de Roos-Oudegeest, 1961

Deze interviewserie bevat twee reeksen. Zie de snelkoppelingen voor het archief van Beeld en Geluid.

De eerste reeks genaamd “De schatkamer – De eerste getuigen van onze eeuw”:

 

Paul Julien 1901-2001

Vraaggesprek met de 93-jarige antropoloog en scheikundige Paul Julien. Julien vertelt over: zijn jeugd in

Utrecht; zijn exclusief op de wetenschap gerichte belangstelling, waardoor sociale en politieke ontwikkelingen

tijdens zijn jeugd zich aan zijn waarneming onttrokken; zijn expedities naar Afrika en de volgens hem positieve invloed van het kolonialisme op het door stammenstrijden verscheurde Afrika. Julien toont zich somber over de toekomst door de achteruitgang in het morele besef en acht het zelfs niet uitgesloten “…dat we op weg zijn naar een Derde Wereldoorlog.”

 

Hilda Verwey-Jonker 1908-2004

Vraaggesprek met sociologe en oud-kamerlid Hilda Verwey-Jonker (1908) over haar jeugd op Zuid-Beveland en in Zwolle; het SDAP-milieu waarin ze opgroeide; de positie van de vrouw in het begin van de twintigste eeuw; de seksualiteit zoals die beleefd werd door studenten; haar kleinkinderen; de opkomst van het rechts-extremisme in de jaren dertig en haar functioneren in mannenbolwerken als de SER en de Verenigde Naties. Verwey-Jonker vreest voor de gevolgen van de vergrijzing van de Westerse samenleving. Volgens haar zullen armere volken een deel van de welvaart overnemen zonder de technische en wetenschappelijke kennis te hebben om verantwoord met het milieu om te kunnen gaan.

 

Emile Schüttenhelm 1909-2003

Vraaggesprek met oud NTS-voorzitter Emile Schüttenhelm (1909) over: het katholieke milieu waarin hij opgroeide; de Eerste Wereldoorlog; opkomst en ondergang van het communisme; de opkomst van het rechts-extremisme in de jaren ’30; zijn medewerking aan de Wereldjamboree in 1937 en zijn ontmoeting met Lord Baden-Powell; zijn bevrijding in 1945 en het voorzitterschap van de NTS, waarvoor hij gevraagd was omdat hij, volgens minister Cals, de enige was die kans had te “overleven” in Hilversum.

Schüttenhelm haalt herinneringen op aan Henk Terlingen en ziet de toekomst positief tegemoet, daar volgens hem iedere generatie de inzet en creativiteit heeft die de toekomst nodig heeft.

 

De tweede reeks genaamd “De eerste getuigen van onze eeuw”:

 

Jan Tinbergen 1903-1994

Interview met Jan Tinbergen o.a. over zijn jeugd, het einde WO I, zijn studie natuurkunde in Leiden en zijn contacten met leermeesters Paul Ehrenfest en Albert Einstein; zijn werk bij het Centraal Bureau voor de Statistiek mn de crisis-bestrijding in de jaren ’30; over zijn overstap in 1936 naar de Volkenbond in Zürich en de samenwerking gedurende WO II met volkenrecht-deskundigen als Van Asbeck en van Eysinga t.b.v. het onderzoek naar de rol van internationale verdragen; zijn passivisme en anti-kolonialisme, het onderzoek door het CBS naar de economische consequenties m.b.t. overzeese gebiedsdelen en zijn kritiek op de houding van Min. Drees mbt de-kolonialisatie politiek. Verder vertelt hij over zijn onderzoek m.b.t. wereldvraagstukken als de ontwikkelingslanden- en milieuproblematiek ed. die volgens hem een mondiale aanpak vereisen d.m.v. een wereldregering en over het ontvangen van de Nobelprijs in 1969. Tenslotte geeft hij zijn toekomstvisie m.b.t. een economisch evenwicht m.n. tussen productie en eerlijker inkomensverdeling en zijn verlangen naar een soberder en idealistischer ingestelde samenleving.

 

Willy Corsari 1897- 1998

Interview met Willy Corsari over oa haar ongelukkige jeugd, het artiestenmilieu waarin zij opgroeide, het ontstaan van de naam Corsari, haar studie piano en zang en het schrijven van meisjesboeken, haar herinneringen aan Den Haag en aan Berlijn waar ze zangles kreeg; haar leven bij het cabaretgezelschap van Jean-Louis Pisuisse en voorgeschiedenis van de moord op hem. Zij vertelt over de verschijning van haar eerste boeken, oa over euthanasie, en haar liefde voor het theater wat ze in de oorlog principieel niet meer bezocht; het verzetswerk en hulp aan joden tijdens de oorlogsjaren en de positieve herinneringen aan de bezettingstijd m.b.t. onderlinge menselijke relaties; over de uitgever Leopold die zelfmoord pleegde en haar overstap naar coöperatieve uitgever Lubberhuizen/Blommestein (later De Bezige Bij), waar ze na conflicten weer vertrok.

 

Arthur Lehning 1899-2000

Interview met Arthur Lehning over zijn enerverend verblijf in kunstenaars- en anarcho-syndicalistische kringen in Berlijn jaren ’20-’30, de opkomst van het fascime, zijn visie over de politieke stromingen van destijds i.v.m. o.a. de Spaanse burgeroorlog, zijn initiatief tot oprichting van het internationale politiek geëngageerde kunsttijdschrift “i10” en de mensen, o.a. Mondriaan, Kandinsky en Nagy, die daaraan meewerkten. Hij vertelt over zijn jeugdvriend Marsman en het ideologische conflict tussen hen in de jaren ’20; m.b.t. de Spaanse Burgeroorlog over de redenen om actief de socialistische revolutie te steunen en zijn verblijf en ontmoetingen aldaar; zijn ervaringen in het interneringskamp op het eiland Man, Engeland, na de neutralisatieweigering, i.v.m. zijn politieke activiteiten, van Nederland, zijn activiteiten m.b.t. de Koude Oorlog en de Parijse protestbeweging ’68. De afgelopen eeuw benoemt hij “this terrible age” en ook m.b.t. de volgende ziet hij weinig positieve vooruitzichten.

 

Jeanne Bieruma Oosting 1898-1994

Interview met Jeanne Bieruma Oosting over haar jeugdjaren in de welstand van de adellijke- en aristocratische kringen; haar vroege liefde voor schilderen en haar studie aan de Kunstacademie in Den Haag in welke tijd zij Koningin Wilhelmina ontmoette. Zij vertelt over haar leermeester Van Konijnenburg, haar impressionistische schildersstijl, haar vertrek in 1929 met Charlotte van Pallandt naar Parijs en haar 11-jarig verblijf daar waar zij o.a. Piccaso ontmoette en gefascineerd raakte door de zelfkant en het uitgaansleven van deze stad; over haar verblijf in het zuiden van Frankrijk na het uitbreken van de oorlog, de terugkeer naar bezet Nederland en de productieve jaren in Amsterdam. Oosting praat over haar schilder- en grafische werk, o.a. het ontwerp voor  kinderpostzegels en haar zelfportretten, de beroerte die haar trof en het gelukkige leven waar ze van genoot.

 

Chris Walder 1900-1997

Interview met Chris Walder over zijn jeugd in Breda, waar hij zich het voetballen al vroeg op straat aanleerde, zijn eerste wedstrijden, de mobilisatie en uitbreken van WO I en zijn opleiding tot notaris; voetballen bij NAC, de diverse wedstrijden t.b.v. het Nederlands kampioenschap en de verschillende NAC-spelers rond 1920-’21; het landskampioenschap van NAC, waarna hij geselecteerd werd voor het Nederlands Elftal. Hij praat over het feit dat er destijds geen trainingsprogramma was voor het elftal en het grote verschil met het huidige voetbal.

Hij meent dat hij nu ook mee had kunnen komen, omdat het altijd om het talent blijft gaan.

 

Cor de Roos-Oudegeest 1899-1998

Interview met Cor de Roos-Oudegeest over haar komaf, herinneringen aan de spoorwegstaking van 1903, haar vader Jan Oudegeest (voorzitter NVV en politicus SDAP), WO I en het steuncomité; de reacties in Nederlandse socialistische kringen op de Russische Revolutie, haar toetreding als lid van de SDAP en haar activiteiten voor de SDAP-vrouwenbond, de opkomst van het communisme en fascisme en de uitbreking van WO II, de bezettingsjaren en het verzetswerk van haar man.

Zij praat over de politiek na de oorlog o.a. m.b.t. Nederlands-Indië, over de opvattingen van minister Drees m.b.t. o.a. ondergeschikte positie van vrouwen, haar binnenkomst in de Tweede Kamer voor de PvdA in 1956 en de redenen om de actieve politiek achter zich te laten. Als grootste veranderingen in deze eeuw ziet zij de grote groei van welvaart en inspraak, maar ook een veel egoïstischer ingestelde maatschappij, waardoor zij een weinig positief gevoel heeft voor de toekomst.

Ten huize van: het leven van Belgische prominenten

VRT
 
Tijdsaanduiding: twintigste eeuw - nu
Aantal interviews: ≥280
Toegankelijkheid: op afspraak via vrtarchief@vrt.be
Transcripties: van voor 1982 volledig
Periode interviews: 1962-1978, jaren '90 - nu
Opmerkingen:

Op DBNL staan alle transcripties van de interviews van 1962-1982

VRT ARCHIEF

 

Ten huize van … is een Vlaams praatprogramma dat in 1957 voor het eerst op TV1 (Eén) te zien was.

Presentator Joos Florquin bezocht elke aflevering een Bekende Vlaming of Bekende Nederlander en interviewde hem in zijn eigen woning. Hij installeerde zich drie dagen lang in het huis van de persoon in kwestie, terwijl zijn cameraploeg beeldopnames maakte. De meeste geïnterviewden waren afkomstig uit de politieke of culturele wereld. De eerste gast was Gerard Walschap. Daarna volgden er ruim 250. In de interviews staan de geïnterviewden centraal. Zij konden vrijuit vertellen en waren enkel zelf in beeld. Oftewel, echte oral history.

 

In de loop der decennia interviewde Florquin een indrukwekkend aantal personen. De interviews werden achteraf neergeschreven, gebundeld en gepubliceerd in een reeks boeken. Toen Florquin in 1978 overleed werd het programma ook lange tijd stopgezet.

 

Pas in de jaren 90 verschenen er nieuwe afleveringen rond “Ten huize van”, ditmaal met Edward De Maesschalck als interviewer (34  afleveringen). Vanaf 2003 nam Frieda Van Wijck de presentatie over.

 

 

Een overzicht van een groot deel van de geïnterviewden:

Naam Uitzending Boekdeel
Aafjes Bertus 1969 7
Alfrink Bernardus J. 1971 9
Aubroeck Karel 1958 2
Avermaete Roger 1962  
Baekelmans Lode † 1963 3
Baie Eugène † 1961 10
Baksteen Dirk † 1963 3
Baksteen Gerard † 1963 3
Baur Frank † 1960 16
Boon Constant 1977 17
Boon Louis-Paul (2) † 1971 8
Bosmans Phil 1978 15
Bovy Vina 1977 18
Brachin Pierre 1967 8
Broekx P. † 1965 16
Brugmans Henk 1962 18
Brulez Raymond † 1959 1
Burssens Amaat 1962  
Cardijn Jozef † 1962 3
Carmiggelt Simon (2) 1972 9
Caspeele Hendrik 1973  
Claes Ernest † 1958 1
Collaer Paul 1961  
Collin Fernand 1964 3
Contrijn Jef 1974  
Cool August 1968 7
Coppé Albert (2) 1973 10
Cornelis Hendrik 1971  
Cox Jan † 1976 17
Craeybeckx Lode † 1966 4
Daan Lea 1969  
Daisne Johan † 1972 10
Darciel Elsa 1975  
De Bock Eugène † 1962 16
De Boeck Felix 1958  
De Boeck Felix 1967 1
De Clerck Oscar † 1960  
Declerck Richard 1977 17
De Coen Jeanne † 1961  
De Cuyper Floris † 1959  
De Hartog Jan 1965 4
De Jong Marinus 1959 18
De Keyser Paul † 1961  
De Leebeeck Maria 1977  
Delwaide Leo † 1969 8
De Man Yvonne † 1965 4
De Mayer Aloïs † 1963  
Demedts André 1968 6
De Meester Johan 1965  
De Meester Louis 1969 16
De Meyer Willem 1964 14
De Muynck Gust 1965 4
Den Doolaard A. (2) 1971 9
Denys Willem (2) 1978 15
De Pillecyn Filip † 1959 1
De Raeymaeker Louis † 1966 17
De Ridder André † 1961 1
De Schryver August 1968 7
De Smedt Emiel J. 1977 15
De Smet Léon † 1961 2
De Spot Jan † 1977 16
De Sutter Ignace 1977 14
De Sutter Jules † 1967 15
De Troyer Prosper † 1958 1
De Vocht Lodewijk † 1958 13
De Vree Paul 1972 13
De Waele Fernand J.M. † 1966  
De Wit Gaspar † 1961  
Diels Herman 1968  
Diels Joris 1968 6
Dille Denijs (2) 1975 13
Dumon André † 1963  
Elaut Leon † 1965 4
Elsing Johan-Mark 1977 15
Elström Harry 1960  
Eyskens Gaston (2) 1974 11
Fayat Hendrik 1976 15
Gerlo Aloïs 1973 13
Gevers Marie † 1963 17
Geyl Pieter † 1961 2
Gheyselinck Roger † 1970  
Gijsen Marnix 1959 1
Gijsen Marnix 1974 12
Gilliams Maurice 1968 5
Goris René 1975 12
Grammens Flor 1972 9
Gronon Rose † 1969 6
Gunzburg Nico 1967 9
Haanstra Bert 1976 13
Haasse Hella (2) 1975 12
Haesaerts Paul † 1966 17
Hagedoorn Georgette (2) 1975 13
Helman Albert 1976 14
Herberigs Robert † 1960  
Herckenrath Antoon † 1974 12
Herreman Raymond † 1960 2
Heymans Corneel † 1963 3
Hoste Marcel A.J. † 1974 18
Hullebroeck Emiel † 1958 1
Indestege Luc † 1965 5
Jacquemyns Pol † 1967 16
Janssens Magda † 1971 10
Jespers Floris † 1959 5
Jespers Oscar † 1958 5
Jonckheere Karel 1968 5
Kimpe Reimond † 1964 3
Knuvelder Gerard 1974 14
Kuypers Julien † 1962 5
Lamberty Max † 1960 5
Lampo Hubert (2) 1973 10
Langui Emile † 1969 6
Lauwereys Modest † 1962  
Leemans Victor † 1967 7
Leys Fanny 1960 5
Liebaers Herman 1973  
Luns J.M.A.H. 1968 6
Maes Jef 1975 18
Magits Leo 1966 8
Malfait Hubert † 1968 16
Manteau Angèle 1967 5
Marceau Félicien 1976  
Major Louis 1967 7
Martens Adriaan † 1963 3
Martens Gaston † 1958 2
Masereel Frans † 1961 1
Minnaert Marcel † 1970 7
Minne Joris 1958  
Minne Joris 1967 1
Minne Richard † 1962 1
Moens Wies 1975 12
Mussche Achiel † 1961 2
Naessens Maurits 1961 6
Nees Staf † 1959 2
Opsomer Isidoor † 1957  
Paerels Willem † 1959  
Peeters Flor 1958 1
Peeters Karel C. † 1970 11
Pelemans Willem 1962 18
Philips Luc 1971 9
Picard Leo † 1963 17
Pieck Anton 1973 11
Poels Albert 1959 1
Pols André M. † 1964  
Poot Marcel 1972 17
Preud’homme Arm. 1970 8
Renard Raf 1977  
Rens Jef 1969 6
Roelants Maurice † 1959 2
Romein-Verschoor Annie † 1974 11
Ruyslinck Ward (2) 1975 12
Ryelandt Joseph † 1959 10
Sabbe Etienne † 1968  
Saverys Albert † 1958 1
Schillebeeckx Edward (2) 1976 13
Schmidt Annie M.G. (2) 1974 11
Schmook Ger 1963 18
Segers Paul W. 1966 17
Servaes Albert † 1966 3
Servranckx Victor † 1961 5
Seuphor Michel 1965 4
Slabbinck Rik 1971 10
Stynen Léon 1972 18
Stracke E.P. Desiderius † 1966 4
Struye Paul † 1971 8
Stuiveling Garmt (2) 1970 8
Suenens Leo 1970 8
Termote Albert † 1970  
Terruwe Anna A.A. 1972 10
Thiel Urbain † 1967  
Thuysbaert Prosper † 1962  
Tinbergen Jan 1976 13
Torfs Jos 1978  
Vaerten Jan † 1974 12
Van Acker Achiel † 1964 3
Van Aken Piet (2) 1978 15
Vanaudenhove Omer 1977 14
Vanbeselaere Walth. 1970 18
Van Cauwelaert Emiel 1976 17
Van Cauwelaert Frans † 1960 2
Vandekerckhove Michiel 1973 18
Van den Abeele Hugo † 1967  
Vandendriessche Ern. 1969  
Vandeputte Robert 1971 16
Van der Essen Leo † 1960  
(Van der Goes Hugo) 1968  
Vanderlick Armand 1969 7
Van der Meer Frits 1973 11
Van der Meer de Walcheren Pieter † 1966 4
Vandermeulen Lambertus † 1974 12
Van der Mueren Floris † 1960  
Van der Plaetse Antoon † 1968  
Vanderpoorten Herman 1978 15
Vandersteen Willy 1976 13
Van de Velde Anton 1964  
Van de Voorde Urbain † 1964 7
Van Duinkerken Anton † 1960 1
Van Eynde Jos 1975 14
Van Hemeldonck Em. † 1958 1
Van Hool Bernard † 1970  
Van Hulse Camil 1967  
Van Isacker Karel 1977 14
Van Istendael August 1975 16
Van Oorschot Geert (2) 1977  
Van Overstraeten Jozef 1966 5
Van Overstraeten War 1960 10
Van Oye Paul † 1965  
Van Reeth Flor † 1959 14
Vansina Dirk † 1965 4
Van Straaten Werenfried 1972 12
Van Vlaenderen Michel † 1964 3
Van Waeyenbergh Honoré † 1961 2
Van Werveke Hans † 1969 6
Van Wilderode Anton 1976 14
Vercammen Jan 1973 11
Veremans Renaat † 1959 2
(Verlooy Jan Baptist) 1973  
Victor René 1964 17
Vinck Joseph † 1970 18
Vranckx Alfons † 1973 16
Walschap Gerard 1957 1
Wasserman Ida † 1968 6
Westerlinck Albert 15
Wijnants Ernest † 1960  
Wildiers Max 1969 7
Yoors Eugène † 1959 1

Belga Sport

Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie
 
Tijdsaanduiding: van de tweede helft van de 20ste eeuw tot nu
Aantal interviews: ≥100
Toegankelijkheid: via aanvraag
Periode interviews: 2007-nu
Opmerkingen:

De afleveringen zijn in te zien via het VRT archief.

 

Belga Sport is een Vlaamse documentaire-televisiereeks die kantelmomenten in de Belgische sportgeschiedenis uitbeeldt. Het programma, dat gemaakt wordt door Woestijnvis en te zien is op de Vlaamse openbare omroep Canvas, diept fragmenten uit het VRT-sportarchief op en werpt met getuigenissen nieuw licht op ‘bekende’ feiten. De ondertitel luidt dan ook Oude sportverhalen in een nieuw daglicht. De eerste reeks werd uitgezonden in het voorjaar van 2007. Onlangs kwam een nieuwe reeks uit in 2024. In juni 2008 werd Belga Sport onderscheiden met de Prijs van de Televisiekritiek. En begin 2011 ontving het programma een nominatie bij de Vlaamse Televisie Sterren in de categorie ‘Beste Informatieprogramma’. 

 

Er bestaat eveneens een podcast met de makers van Belga Sport. Deze kunt u hier vinden.

Belpop – mondelinge muziekgeschiedenis

Vlaamse Radio- en Televisieomroeporganisatie
 
Tijdsaanduiding: de tweede helft van de 20ste eeuw tot nu
Aantal interviews: ≥66
Toegankelijkheid: gedeeltelijk online
Periode interviews: 2008-nu
Opmerkingen:

Gedeeltelijk online beschikbaar

Andere seizoenen zijn aan te vragen via het VRT archief.

Titel: Belpop: de eerste vijftig jaar

Auteur: Jan Delvaux

Uitgever: Borgerhoff & Lamberigts, Ghent, 2011
ISBN: 9789089312495

Belpop is een tv-programma over de Belgische popscene op Canvas. Het verwijst naar belpop, een verzamelterm voor muziek van Belgische groepen. Sinds 2008 behandelt elke aflevering een artiest, soms komen meerdere artiesten aan het woord. Zij vertellen over het verleden van belpop. Tussen 2008 en 2020 deed Luc Janssen de interviews en voice-over. Vanaf 2023 nam Bent van Looy deze taak over. Zie hier een review van het laatste seizoen.

 

Jan Delvaux, medewerker van het programma, publiceerde in 2011 ook een boek met de titel Belpop: de eerste vijftig jaar, waarin hij de geschiedenis van de Belgische popmuziek beschrijft, van Kili Watch van The Cousins tot heden.

 

Zie eveneens Belpop Bonanza #1000 – Een duik in 40 jaar AB geschiedenis

Interviews met oud-medewerkers van het Zuiderzeemuseum

Zuiderzeecollectie
 
Tijdsaanduiding: De tweede helft van de 20ste eeuw
Aantal interviews: 10 (10 personen)
Toegankelijkheid: 8 volledig beschikbaar
Transcripties: gedeeltelijk
Periode interviews: 2022
Drager: audiobestanden
 

Ter gelegenheid van het vijfenzeventigjarige jubileum van het Zuiderzeemuseum in Enkhuizen vierde men in 2023 feest. Dit ging gepaard met een speciale tentoonstelling, die gevierd werd met zowel personeel als oud-medewerkers en vrijwilligers. Het jaar daarvoor werd al een aanzet gegeven om met oud-medewerkers te spreken. Femke van Drongelen had meerdere mensen opgespoord die hadden meegebouwd aan het buitenmuseum, eveneens werden tien oud-medewerkers geïnterviewd. Hier vindt u de oproep aan de oud-medewerkers.

 

Hun verhalen belichten de geschiedenis van het museum en de geschiedenis van Enkhuizen. Allerlei mooie verhalen kwamen hierdoor naar voren. Deze werden in de tentoonstelling verwerkt.

 

De volgende personen werden geïnterviewd:

  • Bert Kruissink
  • Erik Walsmit
  • Pieter Jutte
  • Siemen de Boer
  • Johan Jesterhout
  • Victor Kersten
  • Thedo Fruithof
  • Ferry Walberg
  • Sjaak Dangermond
  • Sjaak Tromp

Een oral history van vormgeving & design

Vlaams Architectuurinstituut
 
Tijdsaanduiding: 1916-2014
Aantal interviews: 7 (8 personen)
Toegankelijkheid: via aanvraagformulier
Transcripties: korte samenvatting
Periode interviews: 18 juni 2014 - 19 januari 2015
 

Het cultureel erfgoed van vormgeving bestaat niet alleen uit schetsen, maquettes, foto’s of briefwisseling van vormgevers. Er is bij vormgeving ook een sterke wisselwerking tussen expliciete kennis en onbewuste kennis, kennis die misschien wel doorgegeven wordt maar die meestal geen schriftelijke neerslag krijgt. Daarom nam het Vlaams Architectuurinstituut interviews af met ontwerpers, beleidsmensen en ambachtslieden. De interviews behandelen daardoor niet allemaal dezelfde onderwerpen en tijdsperken. Er is gekozen voor een mix van jong en oud en van beroep, zowel meubelmaker, kunstenaar, designkenner als directeur van Design Vlaanderen komen aan het woord.

 

De volgende personen werden geïnterviewd:

  • Leonce Dekeijser (1924-2015), interieurachitect, hij legt uit dat de opleiding “binnenhuis” in zijn studeertijd eigenlijk nog niet bestond. Hij volgde vakken bij de architecten en bij de sierkunsten en behaalde uiteindelijk het diploma meubelkunst. Hij gaat in op de lesmethodes, de vakken en zijn docenten. Hij spreekt over de wisselwerking tussen ontwerp en onderwijs
  • José Vanderlinden (1920-?), meubelmaker, de klemtoon in het gesprek met José Vanderlinden ligt, veel meer dan in het gesprek met Leonce Dekeijser, op de technische aspecten van het meubelmaken.
  • Luc (1953-nu) en Katrien Mestdagh (1980-nu), glasraamkunstenaars, het gesprek gaat onder meer over de neogotische traditie in Gent op het vlak van glasschilderkunst, en hoe die tot vandaag doorleeft in atelier Mestdagh. Ze bespreken de noodzaak van opdrachtgeverschap.
  • Achiel Pauwels (1932-nu), keramist, hij vertelt hoe hij het vak leerde, hoe de lesgevers de geheimen van het ambacht niet altijd zomaar prijsgaven, en wat de verhouding was tot de andere kunstambachtelijke opleidingen en de opleiding beeldhouwkunst. Het gesprek gaat ook in op de klemtonen die hij in zijn eigen lessen legde en het belang dat hij daarbij hechtte aan tekenen.
  • Moniek Bucquoye (1948-2022), kenner en promotor van design, het gesprek geeft een inkijk in de wijze waarop het onderwijs in de productontwikkeling gestalte kreeg in Vlaanderen vanuit historisch perspectief. Ze belicht het verschil tussen productontwikkeling en industrial design.
  • Lieven Daenens (1948-nu), voormalig directeur van het Design museum Gent. Daenens bespreekt de evolutie van het museum, de naamsverandering en de positieverandering met de komst van het museumdecreet in de jaren 1990. Hij bespreekt de kwaliteit van de Belgische designcultuur en de opleidingen in België.
  • Johan Valcke (1952-nu), directeur van Design Vlaanderen, het gesprek met Valcke geeft een inkijk in de wijze waarop in België en Vlaanderen vanuit economisch standpunt naar kunstambachten en vormgeving werd gekeken vanuit historisch perspectief.

 

De vier interviewers waren kunsthistorici en kunstenaars: Katarina Serulu, Marieke Pauwels, Eva Van Regenmortel en Aletta Rambaut

Piet van der Ham

Voormalig Stichting Film en Wetenschap
 
Tijdsaanduiding: 1910-1995
Aantal interviews: 1 (1 persoon)
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcripties: Nee
Periode interviews: 1995
Opmerkingen:

De collectie is nog niet gedigitaliseerd en daarom niet direct in te zien bij Beeld & Geluid. Digitalisering kan wel worden aangevraagd bij Beeld & Geluid via: zakelijk@beeldengeluid.nl 

Drager: 3 cassettebanden
 

Het interview met Piet van der Ham (geboren in 1910) werd gemaakt in het kader van Renate Bergsma’s onderzoeksstage bij SFW in 1995. Het werd verwerkt in haar doctoraalscriptie ‘Spreekt u film?De katholieke cineast Piet van der Ham, Amsterdam (doctoraalscriptie Culturele Studies, UvA), 1995. Onder dezelfde titel publiceerde zij een artikel in het Jaarboek 1994 Stichting Film en Wetenschap – Audiovisueel Archief, Amsterdam: Stichting Film en Wetenschap, 1995, p.75-101. 

 

Piet van der Ham wordt gekenschetst als een katholiek filmer. Zijn ‘ontdekking’ in 1936 als amateurfilmer door de cineast Otto van Neijenhoff was de aanzet tot een hele reeks opdrachtfilms vanuit die hoek. Hij werd theoretisch beïnvloed door de katholieke ‘filmpaus’ Janus van Domburg en de schrijver-dichter A.J.D. van Oosten en meer algemeen door de esthetische opvattingen van de Filmliga. Met Van Oosten richtte hij de katholieke filmgroep Kafilgro op. De amateurfilm Redt Volendam, gemaakt door Piet van der Ham en Goof Bloemen, is te vinden op de website van Beeld & Geluid. 

 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog experimenteerde hij met speelfilms, samen met zijn vriend Alfred Mazure, en werkte als fotograaf voor de Binnenlandse Strijdkrachten. In de loop van de jaren leverde hij vele filmjournalistieke bijdragen aan dagbladen als De Tijd en de Maasbode en was verbonden aan filmtijdschriften als Filmfront en Filmforum. Tevens was hij betrokken bij de Katholieke Filmkeuring. Na de oorlog maakte hij een aantal films voor de KVP, waaronder de bekende De Opdracht (1956). Daarnaast maakte hij verscheidene bedrijfsfilms en produceerde journaalitems voor Polygoon en de NTS. Van der Ham doceerde ten slotte film en fotografie in Den Haag. 

Gé van der Werff

Voormalig Stichting Film en Wetenschap
 
Tijdsaanduiding: 1925-1990
Aantal interviews: 1 (1 persoon)
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcripties: Nee
Periode interviews: 1992
Opmerkingen:

De collectie is nog niet gedigitaliseerd en daarom niet direct in te zien bij Beeld & Geluid. Digitalisering kan wel worden aangevraagd bij Beeld & Geluid via: zakelijk@beeldengeluid.nl 

Drager: 2 cassettebanden
 

Het interview werd gehouden in het kader van Seliers promotieonderzoek naar de geschiedenis van de Nederlandse (pers-)fotografie. Hoofddoel van dit interview was meer te weten te komen over HET Polygoon-Fotopersbureau tijdens de bezettingsjaren en de oprichting van het ANP-Fotopersbureau na de oorlog, waarin Polygoon-Foto werd geïncorporeerd, inclusief het foto-archief dat overigens voor een belangrijk deel werd vernietigd. Over het archief en wat daarvan rest schreef Selier het artikel ‘Polygoon foto-archief’, in: GBG-Nieuws 20, pp. 7-9 (serie Fotohistorische Frontberichten). 

 

Van der Werff was vóór de oorlog als persfotograaf werkzaam bij de foto-afdeling van het film-en fotoproduktiebedrijf Polygoon te Haarlem. In 1938 werd hij gedetacheerd in Den Haag. Hij verliet het bedrijf echter in 1941 en keerde terug naar Haarlem om daar als ‘stadhuis’-fotograaf enkele jaren zijn brood te verdienen. Na de oorlog was hij de eerste fotograaf in dienst bij het nieuw opgerichte ANP-Fotopersbureau, waar hij tot aan zijn pensioen bleef. Van der Werff spreekt ook over collega-fotografen, waaronder Aart Klein. 

Lou Lichtveld, literatuur en koloniaal Suriname

Annemieke Kaan
 
Tijdsaanduiding: 1921-1984
Aantal interviews: 1 (1 persoon)
Toegankelijkheid: t.b.v. onderzoek
Transcripties: nee
Periode interviews: 15 september 1984
Opmerkingen:

De collectie is nog niet gedigitaliseerd en daarom niet direct in te zien bij Beeld & Geluid. Digitalisering kan wel worden aangevraagd bij Beeld & Geluid via: zakelijk@beeldengeluid.nl

In DAAN, het digitale archief van Beeld & Geluid is wel het volgende item te vinden: Oral History 19-11-1987 VPRO, een interview met Lichtveld over zijn werk als lid van de zuiveringscommissie voor de omroep

Zie eveneens dit vier uur lange interview van de VPRO met Lou Lichtveld 

Drager: 1 geluidsband
 

Annemieke Kaan interviewde Lou Lichtveld (1903-1996) ten behoeve van haar doctoraalscriptie geschiedenis (RUU) over Suriname. Met Helman wordt gesproken over het landsbestuur van de voormalige Nederlandse kolonie en over zijn literaire werk.

 

Lichtveld kwam op 18-jarige leeftijd naar Nederland, deed journalistiek werk, studeerde muziek en ontwikkelde zich tot (film)componist en filmcriticus. In 1949 ging hij terug en bekleedde verscheidene openbare functies in het land. Zo was hij van 1949-51 minister van Onderwijs en in de jaren zestig gevolmachtigd minister van het Koninkrijk der Nederlanden. Hij ontpopte zich tevens tot een inspirerende figuur in het Surinaamse culturele leven. Voor zijn boeken koos hij vaak het land tot onderwerp, zij het dat hij zich ermee voornamelijk tot een Nederlands publiek richtte. Later vestigde hij zich opnieuw in Nederland.