Foto: Nationaal Holocaust Museum © Stefan Müller
Op donderdag 19 november organiseren het Nationaal Holocaustmuseum (onderdeel van het Joods Cultureel Kwartier) en het Nationaal Knooppunt Oral History: “Sprekende geschiedenis” een expertmeeting over oral history in musea. We richten ons op het gebruik van oral history in tentoonstellingen, met bijzondere aandacht voor interviews met de tweede en derde generatie. Aan de hand van onderzoek, praktijkvoorbeelden en een bezoek aan de tentoonstelling Vertel verder… In gesprek met Holocaustgetuigen onderzoeken we welke inhoudelijke en ethische keuzes daarbij komen kijken.
Hoe gebruik je oralhistoryinterviews in een museumpresentatie. Wat doe je wanneer de mensen die een geschiedenis zelf hebben meegemaakt er steeds minder vaak over kunnen vertellen? Welke ruimte geef je aan de verhalen van hun kinderen en kleinkinderen? En hoe maak je in een tentoonstelling zichtbaar dat herinneringen van generatie op generatie veranderen?
Programma
13.00–13.20 uur | Welkom en opening
Het Nationaal Holocaustmuseum opent de middag. Het museum geeft een inkijk in de totstandkoming van hun nieuwste tentoonstelling Vertel verder…: welke keuzes zijn gemaakt bij het opnemen van persoonlijke getuigenissen in de tentoonstelling?
13.20–13.50 uur | Keynote door Barbara Henkes
De dynamiek van de herinnering. Oral History en de presentatie van een schrijnend verleden in het heden
Barbara Henkes spreekt over verhalen van de tweede en derde generatie. Wat verandert er wanneer een familiegeschiedenis wordt verteld door iemand die de gebeurtenissen niet zelf heeft meegemaakt? En hoe ga je om met uiteenlopende perspectieven op een beladen verleden, ook wanneer die van daders en slachtoffers en hun nakomelingen naast elkaar bestaan?
Over Barbara Henkes
Barbara Henkes werkt als freelance publicist en is als historica verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. Sinds haar studie houdt zij zich bezig met oral history in haar onderzoek en onderwijs, en bij de presentatie daarvan in musea en documentaires. Voorbeelden zijn Slaven van crisis en oorlog (1983), Kaatje ben je boven? (1985), Heimat in Holland (1995) en Bitterzoet Erfgoed (2022).
Daarnaast was zij bestuurslid van de Vereniging voor Mondelinge Historische Documentatie, betrokken bij de kwaliteitsbewaking van interviews voor Survivors of the Shoah in Nederland en voorzitter van het oralhistoryproject Getuigen Verhalen van het ministerie van VWS. Momenteel maakt zij deel uit van de coördinatiegroep Oral History van het Huizinga Instituut, de Nederlandse Onderzoeksschool voor Cultuurgeschiedenis, die seminars, lezingen en cursussen verzorgt voor studenten en promovendi.
13.50–14.30 uur | Verhalen uit de praktijk
Drie museumprofessionals nemen ons mee in hun ervaringen, keuzes en dilemma’s bij het gebruik van oral history binnen hun museum:
Nationaal Holocaustmuseum — Esther Göbel (conservator collecties en kennis Shoah)
Watersnoodmuseum — Marc van Velzen (collectiebeheerder): Geboren na 1953, toch is de Ramp er altijd: Intergenerationeel trauma en oral history
Kamp Westerbork/Schattenberg — Bertien Minco (Algemeen directeur Herinneringscentrum Kamp Westerbork)
14.30–15.45 uur | Pauze en Rondleiding door Vertel verder
15.45–16.45 uur | Panelgesprek
Onder leiding van Sprekende geschiedenis gaan Barbara Henkes, Esther Göbel, Marc van Velzen en Bertien Minco met elkaar en de zaal in gesprek.
Vanaf 16.45 uur | Gezamenlijke afsluiting en borrel
Voor wie? Deze expertmeeting is bedoeld voor museumprofessionals en anderen die werken met oral history, persoonlijke getuigenissen en tentoonstellingen.
Het belooft een inspirerende middag te worden waarin museumprofessionals ervaringen uitwisselen, praktijkvoorbeelden verkennen en samen nadenken over de plek van verhalen van de tweede en derde generatie in tentoonstellingen.
Aanmelden
Wil je bij deze expertmeeting aanwezig zijn? Meld je dan nu aan via deze link. We kijken ernaar uit om op 19 november samen met museumprofessionals ervaringen en ideeën uit te wisselen.
📅 Datum: donderdag 19 november 2026
🕐 Tijd: 13.00–17.00 uur, met aansluitende borrel
📍 Locatie: Nationaal Holocaustmuseum, Plantage Middenlaan 27, 1018 DB Amsterdam